NASA, havacılık tarihinde devrim yaratacak sessiz süpersonik uçağı X-59'un ilk kez ses duvarını aşacağını duyurdu. Deneysel uçak, ses hızını aşarken oluşan ve yerleşim yerlerini sarsan sonik patlama gürültüsünü ortadan kaldırmayı hedefliyor. X-59, haziran ayı başında gökyüzünde ilk süpersonik test uçuşunu gerçekleştirecek.
Sessiz süpersonik teknoloji
X-59, Lockheed Martin ile ortaklaşa geliştirilen bir araştırma uçağı. Uçak, ses duvarını aştığında oluşan şok dalgalarını minimize ederek yalnızca hafif bir ses çıkarması hedefleniyor. Bu teknoloji, Concorde gibi süpersonik uçakların karadan uçuş yasağının kaldırılmasını sağlayabilir.
NASA'nın QueSST (Quiet SuperSonic Technology) programı kapsamında tasarlanan X-59, 30 metre uzunluğunda ve 9 metre genişliğinde. Uçağın aerodinamik yapısı, şok dalgalarının birleşerek gürültü oluşturmasını engelliyor. Kokpit penceresi olmayan uçak, pilotun görüşünü dış kameralar ve ekranlar aracılığıyla sağlıyor.
Test uçuşu planı
X-59, ilk motor testlerini Kasım 2023'te tamamladı. Şimdi sıra, yerdeki gürültü sensörlerinin de yardımıyla ses duvarını aşma testlerine geldi. Uçak, ilk olarak Edwards Hava Kuvvetleri Üssü'nden havalanacak ve mürettebatsız testler yapacak. Ardından pilotlu uçuşlara geçilecek.
NASA, elde edilen verileri yeni nesil ticari süpersonik uçakların geliştirilmesinde kullanmayı planlıyor. Bu teknolojinin 2026 yılına kadar karadan uçuşlara izin verilmesi için düzenleyici kurumlara sunulması bekleniyor.
Bağlam ve gelecek
Sonik patlama, süpersonik uçuşların en büyük engeliydi. Concorde, deniz aşırı rotalarda bile patlama nedeniyle sınırlı uçuşlara izin alabiliyordu. X-59'un başarısı, New York-Londra uçuşunu 3 saate düşürebilecek yeni uçakların önünü açabilir. NASA testleri, havacılık sektöründe sessiz süpersonik çağın başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
