İsrail ordusu, 27 Kasım 2023'te varılan ateşkese rağmen güney Lübnan'da işgal alanını genişletmeye devam ediyor. Ateşkes anlaşmasıyla İsrail güçlerinin 60 gün içinde Lübnan topraklarından çekilmesi öngörülmesine karşın, İsrail birlikleri Litani Nehri'nin kuzeyine geçerek stratejik öneme sahip Şakif Kalesi'ni (Beaufort Kalesi) ele geçirdi. Bu hamle, bölgedeki tansiyonu yeniden yükseltirken, Lübnan hükümeti ve Hizbullah'tan sert tepkiler geliyor.
Şakif Kalesi'nin stratejik önemi
Litani Nehri'nin yaklaşık 5 kilometre kuzeyinde, Nebatiye ilinde bulunan Şakif Kalesi, bölgeye hakim bir tepede yer alıyor. 12. yüzyılda Haçlılar tarafından inşa edilen kale, 1982'den 2000'e kadar İsrail işgali altında kalmıştı. Kale, güney Lübnan'ın büyük bir bölümünü gözetleme imkanı sunuyor ve İsrail sınırına sadece 10 kilometre mesafede bulunuyor. İsrail'in bu noktayı ele geçirmesi, Lübnan topraklarının derinliklerinde kalıcı bir askeri varlık oluşturma amacı taşıdığı şeklinde yorumlanıyor.
Ateşkes ihlalleri artıyor
Ateşkesin imzalanmasından bu yana İsrail, Lübnan hava sahasını ihlal eden insansız hava araçları göndermekle ve sınırdaki köylere top atışları yapmakla suçlanıyor. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL) ateşkes ihlallerine ilişkin endişelerini dile getirirken, tarafları anlaşmaya uymaya çağırdı. Lübnan hükümeti, İsrail'in işgal alanını genişletmesini egemenlik ihlali olarak nitelendirerek BM Güvenlik Konseyi'ne başvurdu.
Bölgesel ve uluslararası tepkiler
İsrail'in bu hamlesi, başta İran ve Suriye olmak üzere bölge ülkeleri tarafından kınandı. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, yaptığı açıklamada İsrail'in ateşkesi ihlal ettiğini belirterek, gerekirse yeniden saldırı başlatabileceklerini ima etti. ABD Dışişleri Bakanlığı, ateşkesin korunması çağrısında bulunurken, İsrail'in Lübnan'daki işgal alanını genişlettiğine dair iddiaları doğrulamadı. Fransa, Birleşmiş Milletler'de acil oturum talep etti.
Ekonomik ve insani boyut
Çatışmaların yeniden alevlenme riski, Lübnan'ın zaten kırılgan olan ekonomisini daha da olumsuz etkiliyor. Dünya Bankası verilerine göre, 2023'teki çatışmalarda 30 binden fazla kişi yerinden oldu ve altyapıda 500 milyon dolardan fazla hasar oluştu. Ateşkes umuduyla evlerine dönmeye başlayan siviller, İsrail'in yeni işgal hamlesiyle yeniden göç etmek zorunda kalabilir. Lübnan lirası, haberin ardından dolar karşısında değer kaybederken, borsada da düşüş yaşandı.
Değerlendirme
İsrail'in ateşkesi ihlal ederek Lübnan'da işgal alanını genişletmesi, 2006 savaşından bu yana en ciddi gerilimi yaratıyor. Bu hamle, Tel Aviv yönetiminin kuzey sınırında güvenliği sağlama adı altında Lübnan topraklarını kontrol etme stratejisinin devamı olarak okunabilir. Ancak böyle bir adım, Hizbullah'ın yeniden silahlanmasına ve bölgesel bir çatışmaya zemin hazırlayabilir. Uluslararası toplumun ateşkesi koruma ve tarafları diplomasiye yönlendirme çabaları, bu noktada hayati önem taşıyor.
