MİKROGEN Moleküler Genetik Laboratuvar Yöneticisi Prof. Dr. Evrim Ünsal, nadir hastalıkların tanısı için bir kit ürettiklerini duyurdu. Ünsal, bu kitin Türkiye ve dünyada tüm laboratuvarlara satışının mümkün olacağını ve çok sayıda testin daha kısa sürede yapılabileceğini belirtti.
Nadir Hastalıklarda Tanı Süreci Hızlanacak
Nadir hastalıklar, toplumda görülme sıklığı düşük olan ancak toplamda milyonlarca insanı etkileyen sağlık sorunlarıdır. Bu hastalıkların tanısı, çoğu zaman yıllar süren testler ve uzman hekim ziyaretleri gerektirir. Prof. Dr. Evrim Ünsal liderliğindeki ekip tarafından geliştirilen kit, bu süreci önemli ölçüde kısaltmayı hedefliyor. Kitin, çok sayıda genetik mutasyonu aynı anda analiz edebildiği ve sonuçları daha hızlı sunduğu belirtiliyor.
Prof. Dr. Ünsal, "Ürettiğimiz kit sayesinde nadir hastalıkların tanısı için yapılan testler daha kısa sürede tamamlanacak. Bu kit, Türkiye'de ve dünyada tüm laboratuvarlara satılabilir. Böylece hastalar tanı için uzun süre beklemek zorunda kalmayacak." dedi.
Kitin Özellikleri ve Kullanım Alanları
Geliştirilen kit, moleküler genetik alanında yaygın olarak kullanılan yöntemlere dayanıyor. Kitin içeriğinde, nadir hastalıklara neden olan bilinen genetik varyasyonları tespit edebilen özel prob ve reaktifler bulunuyor. Bu sayede, tek bir test ile birden fazla hastalığın taranması mümkün oluyor. Klinik laboratuvarlarda kullanıma uygun olan kit, hem manuel hem de otomatik sistemlerle uyumlu çalışıyor.
Prof. Dr. Ünsal, kitin özellikle akraba evliliklerinin sık olduğu bölgelerde görülen otozomal resesif hastalıkların tanısında etkili olduğunu vurguladı. Ayrıca, kitin yenidoğan taramalarında da kullanılabileceğini ve erken tanı ile tedaviye erken başlanmasının mümkün olacağını ekledi.
Yerli Üretim ve Ekonomik Katkı
Kitin Türkiye'de üretilmesi, dışa bağımlılığı azaltacak ve sağlık sistemine ekonomik katkı sağlayacak. Halihazırda birçok genetik test yurt dışından temin edilen kitlerle yapılıyor. Yerli kit sayesinde hem maliyetler düşecek hem de test süreçleri hızlanacak. Prof. Dr. Ünsal, kitin patent başvurusunun yapıldığını ve seri üretim için çalışmaların devam ettiğini belirtti.
Uzmanlar, yerli tanı kitlerinin geliştirilmesinin sağlık alanında stratejik bir adım olduğunu düşünüyor. Pandemi döneminde yaşanan test kiti sıkıntıları, yerli üretimin önemini bir kez daha göstermişti. Bu tür girişimler, Türkiye'nin moleküler biyoloji ve genetik alanındaki yetkinliğini artırıyor.
Nadir Hastalıklar Hakkında
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, 6.000'den fazla nadir hastalık tanımlanmış durumda. Bu hastalıkların yaklaşık %80'i genetik kökenli. Türkiye'de tahminen 5 milyon kişi nadir bir hastalıkla yaşıyor. Ancak, bu hastalıkların tanısı konusunda ciddi zorluklar yaşanıyor. Hastaların çoğu, doğru tanı alana kadar birçok farklı branşa başvuruyor ve gereksiz tetkikler yapılıyor. Bu da hem zaman hem de maddi kayıplara yol açıyor.
Geliştirilen kit, bu sorunların üstesinden gelmek için önemli bir araç olarak görülüyor. Kitin, nadir hastalıkların tanısında standart bir yöntem haline gelmesi hedefleniyor. Böylece, hastaların yaşam kalitesi artacak ve tedavi süreçleri daha etkin yönetilebilecek.
Gelecek Planları
Prof. Dr. Evrim Ünsal ve ekibi, kitin uluslararası validasyon çalışmalarının sürdüğünü ve yakın zamanda CE belgesi almayı planladıklarını açıkladı. Kitin, Avrupa ve Orta Doğu ülkelerine ihracatı da gündemde. Ayrıca, farklı nadir hastalık grupları için yeni kitlerin geliştirilmesi için Ar-Ge çalışmaları devam ediyor.
Bu gelişme, Türkiye'nin sağlık teknolojileri alanında uluslararası rekabet gücünü artırabilir. Yerli ve milli imkanlarla üretilen tanı kitleri, hem sağlık hem de ekonomik açıdan önemli kazanımlar sağlayacak.
