Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müze ve ören yerleri 2025 yılında ziyaretçi ve gelir açısından tarihi bir zirveye ulaştı. Bakan Mehmet Nuri Ersoy, yıl boyunca 34 milyon 836 bin ziyaretçinin ağırlandığını ve elde edilen gelirin 7,3 milyar lirayı bulduğunu açıkladı. Bu rakamlar, hem ziyaretçi sayısında hem de gelirde cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.
Ziyaretçi ve gelirde tarihi zirve
Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Müze ve ören yerlerimiz 2025 yılında çifte rekor kırdı. 34 milyon 836 bin ziyaretçi ağırladık ve 7,3 milyar lira gelir elde ettik. Bu, kültürel mirasımıza gösterilen ilginin ve yaptığımız yatırımların somut bir göstergesidir" ifadelerini kullandı. Önceki yıllarla kıyaslandığında ziyaretçi sayısında yüzde 18, gelirde ise yüzde 65'lik bir artış yaşandığı belirtiliyor. Gelirdeki bu yüksek artışta, 2025 yılı boyunca uygulanan yeni fiyatlandırma politikaları ve ören yerlerindeki ek hizmetlerin etkili olduğu değerlendiriliyor.
2024 yılında müze ve ören yerlerini 29,5 milyon kişi ziyaret etmiş ve 4,4 milyar lira gelir elde edilmişti. 2025'teki 34,8 milyon ziyaretçi, pandemi öncesi 2019 seviyelerini de aşarak yeni bir normalin işareti oldu. Uzmanlar, bu artışta yerli turistlerin yanı sıra yabancı ziyaretçi sayısındaki toparlanmanın da payı olduğunu vurguluyor.
En çok ziyaret edilen yerler
Bakanlık verilerine göre 2025'te en çok ilgi gören müze ve ören yerleri arasında Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, Topkapı Sarayı Müzesi, Efes Ören Yeri, Kapadokya-Göreme Açık Hava Müzesi ve Pamukkale Hierapolis Ören Yeri yer aldı. İstanbul'daki müzeler toplam ziyaretçinin yaklaşık yüzde 40'ını ağırlarken, Ege ve Akdeniz bölgelerindeki ören yerleri de yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekti.
Özellikle Göbeklitepe, Afyonkarahisar'daki Frig Vadisi ve Mardin'deki Dara Antik Kenti gibi nispeten yeni destinasyonlar, son yıllarda artan tanıtım faaliyetleriyle ziyaretçi sayısını katladı. Bakan Ersoy, "Anadolu'nun dört bir yanındaki mirasımızı gün yüzüne çıkarıyoruz. Yeni kazı alanları ve restorasyon projeleriyle bu çeşitliliği daha da artıracağız" dedi.
Ekonomiye ve tanıtıma katkı
Müze ve ören yerlerinden elde edilen 7,3 milyar liralık gelir, kültürel mirasın korunması ve restorasyon çalışmalarına aktarılıyor. Bakanlık yetkilileri, bu gelirin önemli bir kısmının yeni kazı çalışmaları, dijital arşivleme ve ziyaretçi deneyimini iyileştirme projelerinde kullanılacağını belirtiyor. Ayrıca, müze kartı satışlarındaki artış ve yabancı ziyaretçilere yönelik çok dilli rehberlik hizmetleri de gelir artışında etkili oldu.
Turizm sektörü temsilcileri, bu rekorun Türkiye'nin kültür turizmindeki cazibesini pekiştirdiğini söylüyor. Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkanı, "Müze ve ören yerlerine olan talep, turistlerin konaklama süresini uzatıyor ve yerel ekonomiye doğrudan katkı sağlıyor. 2025 verileri, kültür turizminin deniz-kum-güneş turizminin yanında ne kadar güçlü bir alternatif olduğunu gösteriyor" değerlendirmesinde bulundu.
2026 hedefleri ve sürdürülebilirlik
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2026 yılı için ziyaretçi sayısını 40 milyona, geliri ise 10 milyar liraya çıkarmayı hedefliyor. Bu hedefe ulaşmak için gece müzeciliği uygulamalarının yaygınlaştırılması, dijital biletleme sisteminin entegrasyonu ve ören yerlerine ulaşımın iyileştirilmesi planlanıyor. Bakan Ersoy, "Kültürel mirasımızı gelecek nesillere aktarırken aynı zamanda ekonomik değere dönüştürmeye devam edeceğiz" dedi.
Öte yandan, artan ziyaretçi sayısı beraberinde koruma ve sürdürülebilirlik tartışmalarını da getiriyor. Bazı arkeologlar, yoğun ziyaretçi baskısının ören yerlerindeki tahribatı hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor. Bakanlık, bu kapsamda günlük ziyaretçi kotaları ve rehberli turlarla yönetim planlarını devreye almayı düşünüyor. 2025'teki çifte rekor, Türkiye'nin kültürel mirasını hem koruma hem de tanıtma noktasında yeni bir denge arayışını da gündeme getiriyor.