Milli Savunma Bakanlığı (MSB), eski ABD Başkanı Donald Trump’ın CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceği yönündeki açıklamalarına resmi yanıt verdi. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “Daha önce de ifade ettiğimiz üzere beklentimiz, müttefiklik ruhuyla bağdaşmayan CAATSA yaptırımları ile savunma sanayimize yönelik açık veya örtülü tüm kısıtlamaların kaldırılmasıdır” denildi. Açıklamada, bu çerçevede ABD Başkanı tarafından yapılan değerlendirmelerin olumlu karşılandığı ancak somut adımlar beklendiği ifade edildi.
Trump’ın sözleri ve Türkiye’nin tutumu
Donald Trump, geçtiğimiz günlerde katıldığı bir programda Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini ima etmişti. Trump’ın bu sözleri, Türkiye’de savunma sanayii çevrelerinde umut yaratırken, MSB’den gelen açıklama Ankara’nın bu konudaki net duruşunu ortaya koydu. Bakanlık, yaptırımların sadece sembolik değil, tamamen kaldırılması gerektiğini vurgulayarak, “Müttefiklik ilişkilerimize zarar veren bu kısıtlamaların son bulması en doğal hakkımızdır” ifadelerini kullandı.
CAATSA yaptırımlarının geçmişi
Aralık 2020’de ABD, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemlerini satın alması nedeniyle CAATSA yaptırımlarını uygulamaya koymuştu. Yaptırımlar kapsamında Türk savunma sanayii kuruluşlarına ihracat lisansları kısıtlanmış, bazı Türk yetkililere vize yasağı getirilmişti. Türkiye, bu yaptırımların hem uluslararası hukuka aykırı olduğunu hem de iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı zedelediğini defalarca dile getirmişti. MSB’nin yeni açıklaması da bu tutumu teyit eder nitelikte oldu.
Savunma sanayiinde yeni dönem mi?
Uzmanlar, ABD’nin yeni yönetimiyle birlikte CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının mümkün olabileceğini ancak bunun için somut adımlar atılması gerektiğini belirtiyor. Türk savunma sanayii şirketleri, yaptırımlar nedeniyle özellikle ABD menşeli parça ve teknoloji tedarikinde zorluk yaşarken, yerli üretim kabiliyetlerini artırmaya odaklanmış durumda. MSB’nin bu açıklaması, konunun takipçisi olunacağının da bir işareti olarak değerlendiriliyor.
Bağımsız değerlendirmeye göre, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması sadece savunma sanayii için değil, Türk-Amerikan ilişkilerinin normalleşmesi açısından da kritik önem taşıyor. Ancak bu sürecin, iki ülke arasındaki diğer anlaşmazlık konularıyla (Suriye, Doğu Akdeniz, F-35 programı gibi) ilişkili olduğu unutulmamalı. Türkiye’nin kararlı tutumu, müzakerelerde elini güçlendirebilir, ancak beklenen sonucun alınması zaman alabilir.
