Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş dur durak bilmiyor. Motorin grubunda bu hafta üçüncü kez zam yapılırken, litre fiyatı 70 TL sınırını aştı. Gece yarısından itibaren geçerli olan yeni artışla birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul'da 70,34 TL'ye, Ankara'da 70,76 TL'ye, İzmir'de ise 71,12 TL'ye yükseldi.
Bir haftada toplam artış ne kadar oldu?
Son bir haftada motorine yapılan üç zammın toplamı 3,12 TL olarak hesaplandı. Bu artışla birlikte motorinin litre fiyatı bir hafta öncesine göre yüzde 4,6 oranında yükseldi. Benzin grubunda ise bu hafta herhangi bir fiyat değişikliği yaşanmadı. Sektör temsilcileri, uluslararası ürün fiyatlarındaki dalgalanma ve döviz kurundaki hareketliliğin zamları tetiklediğini belirtiyor.
Zamların arkasında ne var?
Akaryakıt fiyatları, Türkiye'de EPDK tarafından belirlenen bir formülle hesaplanıyor. Bu formülde Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları ve dolar kuru temel belirleyici oluyor. Son dönemde Brent petrol fiyatlarındaki artış ve dolar kurundaki yükseliş, yurtiçi pompa fiyatlarına doğrudan yansıyor. Uzmanlar, küresel piyasalardaki arz endişeleri ve jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yukarı çektiğine dikkat çekiyor.
Öte yandan, rafineri marjlarındaki değişim ve vergi yükü de fiyatların belirlenmesinde önemli rol oynuyor. Motorinde ÖTV ve KDV'nin toplam payı yüzde 50'nin üzerinde seyrediyor. Bu durum, uluslararası fiyatlardaki küçük değişimlerin bile pompa fiyatlarında büyük artışlara yol açmasına neden oluyor.
Sürücüler ne yapıyor?
Artan akaryakıt fiyatları, özellikle ticari araç sahiplerini ve lojistik sektörünü olumsuz etkiliyor. Nakliye maliyetlerindeki yükseliş, gıda ve diğer tüketim mallarının fiyatlarına da yansıyor. Sürücüler, akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşturarak zamlardan önce depo doldurmaya çalışıyor. Ancak gece yarısı yürürlüğe giren zamlar, bu çabayı sık sık boşa çıkarıyor.
Gelecek dönem beklentileri
Ekonomistler, döviz kurundaki istikrarsızlık ve petrol fiyatlarındaki belirsizlik devam ettiği sürece akaryakıt zamlarının sürebileceğini belirtiyor. Bazı analistler, motorin fiyatının kısa vadede 75 TL seviyelerini görebileceğini öngörüyor. Sektör kaynakları ise hükümetin vergi indirimi veya ÖTV düzenlemesi gibi adımlar atmadığı takdirde fiyatların daha da yükseleceğini ifade ediyor.
Türkiye'de akaryakıt fiyatları, vergi yükü ve kur dalgalanmaları nedeniyle bölgesel ortalamaların üzerinde seyrediyor. Sürücüler ve işletmeler, bu durumu yakından takip ederken, akaryakıt maliyetlerini düşürecek alternatif enerji kaynaklarına yönelim de hız kazanıyor. Ancak uzmanlar, kısa vadede motorin ve benzine bağımlılığın devam edeceğini ve fiyat artışlarının enflasyon üzerindeki baskıyı artıracağını vurguluyor.
