İsrail'in dış istihbarat servisi Mossad'ın, İran'da rejim değişikliği amacıyla Kürt silahlı grupları kullanmayı içeren çok aşamalı bir plan hazırladığı öne sürüldü. Uluslararası basında yer alan haberlere göre, bu planın ayrıntıları, İran sınırındaki Kürt grupların isyan başlatmasını ve ardından İsrail hava kuvvetlerinin bu gruplara destek vermesini içeriyor. Planda, İran'ın etnik ve siyasi gerilimlerinden yararlanılarak iç çatışma ortamı oluşturulması ve böylece Tahran yönetiminin zayıflatılması hedefleniyor.
İddialar, özellikle Washington merkezli bazı düşünce kuruluşlarının ve istihbarat kaynaklarının sızıntılarına dayandırılıyor. Haberde, Mossad'ın İran'ın kuzeybatısındaki İran Kürdistanı Demokrat Partisi (KDP-İ) ve İran Kürdistanı Komala Partisi gibi gruplarla uzun süredir temas halinde olduğu, ancak son dönemde bu ilişkilerin askeri bir işbirliğine dönüştüğü belirtiliyor. İsrail'in bu gruplara finansal ve lojistik destek sağladığı, ayrıca eğitim verdiği kaydediliyor.
Planın aşamaları iddiaları
İddia edilen plana göre, ilk aşamada Kürt grupların İran sınırından sızması ve sınır bölgelerinde silahlı eylemler başlatması öngörülüyor. Bu eylemlerin, Tahran yönetimini bölgeye asker sevk etmeye zorlayarak güvenlik güçlerini bölmesi ve halk arasında hoşnutsuzluğu artırması bekleniyor. İkinci aşamada ise İsrail savaş uçaklarının, İran Devrim Muhafızları'nın (IRGC) karargahlarına ve lojistik tesislerine hassas saldırılar düzenlemesi ve Kürt milislerin ilerleyişine hava desteği sağlaması planlanıyor.
Bu operasyonlarla, İran'ın nükleer tesislerine yönelik sabotajların da koordineli bir şekilde yürütülmesi, böylece ülkenin savunma ve nükleer programına stratejik bir darbe vurulması amaçlanıyor. Bazı kaynaklar, planın İran'da geniş çaplı bir ayaklanmaya yol açmasının ve sonunda rejimin devrilmesinin hedeflendiğini öne sürüyor.
Yanıtlar ve tepkiler
İran yönetimi, bu tür iddiaları daha önce de defalarca reddetti ve İsrail'i bölgede istikrarı bozmaya çalışmakla suçladı. Tahran, Kürt grupların İran sınırındaki varlığına karşı zaman zaman askeri operasyonlar düzenliyor ve bu grupların İsrail ile iş birliği yaptığı iddialarına sert tepki gösteriyor.
İsrail ise konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı, ancak İran'ın nükleer programının tehdit oluşturduğunu ve bu programa karşı önlemler alınacağını sık sık dile getiriyor. Geçmişte Mossad'ın İran'daki hedeflere suikast ve sabotajlar düzenlediği biliniyor, ancak bu kez ortaya atılan plan, istihbarat savaşının çok daha geniş bir boyuta taşınabileceğine işaret ediyor.
Tarihsel bağlam ve bölgesel etkiler
İran'daki Kürtler, ülkenin nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor ve uzun süredir kültürel ve siyasi haklar konusunda taleplerini dile getiriyor. İran Kürtleri, Irak Kürtleri kadar özerkliğe sahip değiller ve zaman zaman silahlı grupların faaliyetleri nedeniyle güvenlik güçlerinin baskısına maruz kalıyorlar. Son yıllarda özellikle İran-Irak sınırındaki dağlık bölgelerde çatışmalar yoğunlaşmış durumda.
İsrail'in İran'daki Kürt grupları desteklemesi, bu grupların bağımsızlık ve özerklik hedeflerini güçlendirebilir; ancak böyle bir destek, İran'ın sert tepkisine ve bölgesel çatışmaların yayılmasına yol açabilir. Türkiye de benzer şekilde İran'daki Kürt grupların faaliyetlerine sınırlı bir tolerans gösteriyor, ancak bu grupların kendi sınırları içindeki PKK ile bağlantıları nedeniyle temkinli yaklaşıyor.
Öte yandan, ABD'nin İran'a yönelik politikası ve Biden yönetiminin nükleer müzakerelere dönme çabası, bu tür bir planın bölgesel güç dengelerini nasıl etkileyeceği konusunda tartışmalara yol açıyor. Washington'un İsrail'in bu tür bir askeri macerasına açık destek vermesi, İran'la diplomatik çözüm şansını zayıflatabilir.
Sonuç olarak, Mossad'ın İran'da rejim değişikliği için Kürt milisleri kullanma planı, Ortadoğu'daki istihbarat operasyonlarının ne kadar derin ve riskli olduğunu bir kez daha gösteriyor. Bu iddialar gerçekleşirse, bölgede yeni bir çatışma cephesi açılabilir ve İran'ın iç siyaseti öngörülemez bir hal alabilir. Ancak şu ana kadar ortaya çıkanlar, İsrail'in uzun süredir devam eden istihbarat savaşında yeni bir cephe açma niyetinde olduğunu gösteriyor.
