Bir zamanların sıkı müttefikleri Rusya ve Ermenistan arasında son dönemde yaşanan gerginlik yeni bir boyut kazandı. Erivan yönetimi, Moskova'yı müttefiklik yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçlarken, Rusya Dışişleri Bakanlığı ise Ermenistan'ın komşu ülkelerle yaşadığı sorunlarda sorumluluğun dış aktörlere yüklenemeyeceğini belirtti. Bu karşılıklı suçlamalar, iki ülke arasındaki ilişkilerin geldiği noktayı gözler önüne seriyor.
Erivan'dan Moskova'ya sert tepki
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, son haftalarda yaptığı açıklamalarda Rusya'yı Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirmemekle eleştirdi. Paşinyan, özellikle Dağlık Karabağ konusunda Rus barış güçlerinin yeterli önlem almadığını ve Azerbaycan'ın saldırılarına karşı Ermenistan'ı koruyamadığını öne sürdü. Ermeni yetkililer, Rusya'nın Güney Kafkasya'daki etkisini kullanarak bölgede istikrarı sağlaması gerektiğini ancak bunu başaramadığını ifade etti.
Moskova'dan yanıt: Sorumluluk size ait
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Erivan'ın bu suçlamalarına yanıt vererek, her ülkenin kendi dış politikasından sorumlu olduğunu ve Ermenistan'ın bağımsız kararlar aldığını belirtti. Zaharova, "Rusya, müttefiklik yükümlülüklerini yerine getirmektedir. Ancak Erivan'ın son dönemde izlediği politikalar, sorunların sorumluluğunu dış aktörlere yıkma girişimidir" dedi. Moskova ayrıca, Ermenistan'ın Batı ile yakınlaşma çabalarını ve bu süreçte Rusya'yı dışlama girişimlerini eleştirdi.
Gerilimin arka planı
Rusya ve Ermenistan arasındaki ilişkiler, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'ndan bu yana inişli çıkışlı bir seyir izliyor. Savaşın ardından bölgeye konuşlandırılan Rus barış güçleri, zaman zaman taraflar arasında arabuluculuk yapmaya çalışsa da, Erivan bu güçlerin Azerbaycan'ın provokasyonlarını engellemediğini düşünüyor. Öte yandan, Ermenistan'ın Batılı ülkelerle, özellikle ABD ve Fransa ile askeri iş birliğini artırması, Moskova'da rahatsızlık yaratıyor. Rusya, kendi arka bahçesi olarak gördüğü Güney Kafkasya'da nüfuz kaybından endişe ediyor.
Uluslararası boyut
Bu gerginlik, sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda bölgesel dengeleri de etkiliyor. Azerbaycan, Rusya-Ermenistan anlaşmazlığından faydalanarak Dağlık Karabağ'daki konumunu güçlendirmeye çalışıyor. Türkiye ise Azerbaycan'ı desteklerken, Ermenistan'ın Batı'ya yönelmesini memnuniyetle karşılıyor. ABD ve Avrupa Birliği, Erivan'ı destekleyerek Rusya'nın bölgedeki etkisini azaltma fırsatı kolluyor. Bu durum, Güney Kafkasya'yı yeni bir jeopolitik rekabet alanı haline getiriyor.
Bağımsız değerlendirme
Rusya ile Ermenistan arasındaki bu kriz, aslında iki ülkenin stratejik vizyonları arasındaki farkın bir yansıması. Erivan, Batı ile entegrasyon ve Bağımsız Devletler Topluluğu'ndan uzaklaşma yolunu seçerken, Moskova bu hamleyi kendisine yönelik bir tehdit olarak algılıyor. Kısa vadede bu gerginliğin azalması zor görünüyor; çünkü her iki taraf da pozisyonlarından geri adım atmaya istekli değil. Bölgedeki diğer aktörlerin de bu durumu kendi çıkarları için kullanması, krizi daha da derinleştirebilir.
