ABD merkezli yatırım bankası Morgan Stanley, yayımladığı son raporda Orta Doğu'daki artan jeopolitik gerilimler ve yükselen petrol fiyatlarının Türkiye ekonomisi üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirdi. Analiz, maliyet baskılarının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) dezenflasyon hedeflerini zorlaştırabileceğini ve faiz indirim sürecini geciktirebileceğini ortaya koyuyor.
Rapordaki ana bulgular
Morgan Stanley raporunda, Orta Doğu'daki çatışma ortamının petrol fiyatlarını yukarı çekmesi halinde Türkiye'nin enerji maliyetlerinin artacağına dikkat çekildi. Bu durumun, enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratarak TCMB'nin yılın ikinci yarısında başlaması beklenen faiz indirim döngüsünü erteleyebileceği ifade edildi. Raporda ayrıca, Türkiye'nin net enerji ithalatçısı olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki artışın cari açığı da olumsuz etkileyeceği vurgulandı.
Bankanın ekonomistleri, TCMB'nin sıkı para politikasını sürdüreceğini ancak dış şokların bu politikayı zorlayabileceğini belirtti. Özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki artışın çekirdek enflasyonu da yükseltebileceği uyarısı yapıldı.
Dezenflasyon hedefleri tehlikede mi?
TCMB, enflasyonu kademeli olarak düşürmek için 2024 yılı boyunca sıkı duruşunu koruma kararı almıştı. Ancak Morgan Stanley raporu, jeopolitik risklerin bu hedefi sekteye uğratabileceğini öne sürüyor. Raporda, "Merkez Bankası'nın dezenflasyon sürecinde kritik bir dönemeçte olduğu" ifade edilirken, maliyet kaynaklı enflasyonist baskıların para politikasının etkinliğini azaltabileceği kaydedildi.
Uzmanlar, petrol fiyatlarının 90 dolar seviyesinin üzerine çıkması durumunda Türkiye'nin enerji faturasının yıllık bazda 10-15 milyar dolar artabileceğini tahmin ediyor. Bu da enflasyonun 2-3 puan daha yukarı itilmesine neden olabilir. TCMB'nin 2024 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 36 seviyesinde bulunuyor.
Öte yandan, piyasalarda faiz indirimi beklentileri 2024'ün son çeyreğine ötelenmiş durumda. Morgan Stanley'nin bu raporu, faiz indirimi için daha temkinli bir yaklaşım gerektiğini teyit ediyor. Ancak bazı analistler, TCMB'nin rezerv pozisyonunu iyileştirdiğini ve düşen risk primi sayesinde daha esnek hareket edebileceğini savunuyor.
Sonuç olarak, Morgan Stanley'nin raporu, Türkiye'nin karmaşık bir makroekonomik denklemle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Dezenflasyon süreci, iç talep ve dış şoklar arasında bir denge kurmayı gerektiriyor. Bu denge sağlanamazsa, faiz indirimi beklenenden daha geç gerçekleşebilir.
