Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen Depozito Yönetim Sistemi kapsamında, mobil depozito iade araçları (Mobil DOA) tüm mahallelere yayılıyor. Uygulama ile geri dönüştürülebilir ambalaj atıklarının kaynağında toplanması ve vatandaşların teşvik edilmesi hedefleniyor. Ayrıca, esnafın da sisteme dahil edileceği açıklandı.
Mobil DOA Nedir?
Mobil Depozito İade Aracı, belirli noktalara sabitlenmiş otomatlara alternatif olarak, hareketli bir şekilde hizmet veren araçlardır. Bu araçlar, plastik, cam, alüminyum gibi depozitolu ambalajları toplayarak vatandaşlara depozito bedeli iadesi sağlıyor. Türkiye Çevre Ajansı'nın koordinesinde yürütülen proje kapsamında, ilk etapta pilot bölgelerde uygulamaya konulan Mobil DOA'lar, elde edilen sonuçların başarılı olması üzerine yaygınlaştırılıyor. Yeni dönemde mobil araçların yanı sıra esnafın da sisteme entegre edilmesi planlanıyor.
Esnaf Sisteme Nasıl Dahil Olacak?
Bakanlık yetkililerinden alınan bilgiye göre, özellikle market, bakkal ve kafe gibi işletmeler, depozito iade noktası olarak yetkilendirilecek. Bu sayede vatandaşlar, alışverişlerini yaparken depozitolu ambalajlarını da bırakabilecek ve karşılığında depozito bedelini nakit veya alışveriş çeki olarak alabilecek. Esnafın sisteme dahil edilmesiyle birlikte depozito toplama ağının genişlemesi ve geri dönüşüm oranlarının artması bekleniyor. İşletmelere, topladıkları depozitolu ambalajlar için belirli bir komisyon ödeneceği de gelen bilgiler arasında.
Hedef: Yüzde 90 Geri Dönüşüm
Türkiye'de yılda yaklaşık 20 milyar adet depozitolu ambalajın tüketildiği tahmin ediliyor. Bu ambalajların büyük bir kısmı çöpe giderek çevre kirliliğine neden oluyor. Depozito Yönetim Sistemi'nin tam olarak devreye girmesiyle birlikte, bu atıkların yüzde 90'ının geri dönüştürülmesi hedefleniyor. Sistem, 1 Ocak 2025 itibarıyla zorunlu hale gelecek. O tarihe kadar altyapının tüm ülke genelinde tamamlanması planlanıyor. Bakanlık, vatandaşların ve esnafın sisteme uyumunu kolaylaştırmak için Mobil DOA uygulamasını bir fırsat olarak değerlendiriyor.
Vatandaşların Tepkisi
Özellikle büyük şehirlerde pilot uygulamanın yapıldığı bölgelerde vatandaşlar, Mobil DOA'ları yoğun ilgiyle karşıladı. Geri dönüşüme katkı sağlamanın yanı sıra küçük de olsa ekonomik bir getiri elde etmek, vatandaşları teşvik ediyor. Öte yandan, bazı vatandaşlar mobil araçların belirli saatlerde hizmet vermesinin ve yerinin sabit olmamasının sorun oluşturabileceğini dile getiriyor. Bakanlık, bu tür geri bildirimleri dikkate alarak uygulamayı sürekli iyileştireceğini belirtiyor.
Çevre Ajansı'nın Rolü
Türkiye Çevre Ajansı, depozito sisteminin işletilmesi, denetlenmesi ve vatandaşların bilgilendirilmesi konularında aktif görev alıyor. Ajans, ayrıca mobil uygulama üzerinden depozito iadesi takibi yapılmasına olanak sağlıyor. Vatandaşlar, uygulama üzerinden en yakın iade noktasını bulabiliyor, biriktirdikleri depozito miktarını görebiliyor ve iadelerini QR kod ile gerçekleştirebiliyor. Bu dijital altyapı, sistemin verimli işlemesine katkı sağlıyor.
Türkiye'nin sıfır atık projesi kapsamında önemli bir adım olan Depozito Yönetim Sistemi, çevre kirliliğinin önlenmesinde kritik bir rol oynayacak. Mobil DOA'ların tüm mahallelere yayılması ve esnafın sisteme dahil edilmesi, geri dönüşümün tabana yayılmasını sağlayacak. Bu sayede hem çevre korunacak hem de ekonomiye katkı sağlanacak. Uygulamanın başarılı olması, Türkiye'nin sürdürülebilir çevre politikaları açısından da önemli bir gösterge olacak.
