NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara'da bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump'ın tarihi görüşmesi, Ege'nin karşı kıyısında paniğe neden oldu. Trump'ın Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını ve F-35 savaş uçaklarının satışının yeniden değerlendirileceğini açıklaması, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'i harekete geçirdi. Miçotakis, yaptığı açıklamada Türkiye'yi hedef alarak bu kararın bölgesel istikrarı tehdit ettiğini savundu.
Miçotakis'ten sert sözler
Miçotakis, yaptığı yazılı açıklamada ABD'nin Türkiye'ye yönelik yaptırımları kaldırma ve F-35 satışını başlatma kararını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Yunanistan Başbakanı, "Türkiye'nin agresif politikaları göz önüne alındığında, bu karar Ege ve Doğu Akdeniz'deki güç dengesini bozacaktır. Bölge ülkeleri olarak bu durumdan endişe duyuyoruz" ifadelerini kullandı. Miçotakis, NATO müttefikleri arasında koordinasyon çağrısında bulunarak, Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşü konusunda diğer üyelerle istişare edilmesi gerektiğini belirtti.
CAATSA yaptırımlarının kaldırılması
ABD Başkanı Trump, Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından Türkiye'ye S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını duyurmuştu. Trump, ayrıca Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesi konusunda çalışmaların başlatıldığını açıkladı. Bu gelişme, Türkiye'nin 2019'da programdan çıkarılmasıyla sonuçlanan sürecin tersine çevrilmesi anlamına geliyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, "Türkiye önemli bir NATO müttefikidir ve savunma iş birliğimizi güçlendirmekten memnuniyet duyuyoruz" denildi.
Yunanistan'ın endişeleri
Yunanistan, Türkiye'nin F-35 alması halinde bölgedeki askeri dengenin bozulacağını düşünüyor. Atina yönetimi, özellikle Ege Denizi'ndeki hava sahası ihlalleri ve Doğu Akdeniz'deki enerji keşif çalışmaları konusunda Türkiye ile yaşanan gerilimlerin, F-35'lerin devreye girmesiyle daha da artabileceği endişesini taşıyor. Miçotakis, bu konuda ABD Kongresi'ne ve Avrupa Birliği'ne çağrıda bulunarak, Türkiye'nin NATO müttefiklerine yönelik tehdit oluşturan eylemleri sona erdirmediği sürece bu tür bir satışın onaylanmaması gerektiğini söyledi.
Türkiye'den yanıt
Cumhurbaşkanlığı kaynakları, Miçotakis'in açıklamalarına temkinli bir yaklaşımla karşılık verdi. Türk yetkililer, Türkiye'nin egemenlik haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurgularken, F-35 programına dönüşün iki ülke arasında uzun soluklu bir sürecin parçası olduğunu belirtti. Ayrıca, Türkiye'nin NATO yükümlülüklerini yerine getiren güvenilir bir müttefik olduğu ve bu tür askeri iş birliklerinin bölgesel istikrara katkı sağlayacağı ifade edildi.
Jeopolitik bağlam
Uzmanlar, bu gelişmeyi ABD'nin Doğu Akdeniz'deki stratejik çıkarları ve NATO ittifakının geleceği açısından önemli bir adım olarak değerlendiriyor. Türkiye'nin F-35 programına dönüşü, savunma sanayii alanında yıllardır süren bir dönemin kapanması anlamına geliyor. Miçotakis'in sert sözleri ise iki NATO müttefiki arasındaki rekabeti gözler önüne seriyor. Önümüzdeki dönemde ABD Kongresi'nden çıkacak karar, hem Türkiye-Yunanistan ilişkileri hem de NATO'nun güney kanadının geleceği açısından belirleyici olacak.
