Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satma niyetine ilişkin çarpıcı ifadeler kullandı. Miçotakis, 'Savaş, sadece askeri araçlarla kazanılmaz; savaş, cephelerde değil, müzakerelerde de kazanılır' diyerek savaşan devletler arasındaki güç dengesine vurgu yaptı. Zirvede ele alınan F-35 konusu, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 savunma sistemlerini almasından bu yana gerilimli olan inişli çıkışlı ilişkilerde yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Trump'ın F-35 hamlesi
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki zirvede Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı ikili görüşmenin ardından, F-35 satışının önünü açabilecek sinyaller verdi. Trump, daha önce Türkiye'yi programdan çıkarmış olsa da, 'Türkiye güçlü bir müttefik ve savaş uçağı konusunda ortak bir yol bulabiliriz' dedi. Bu açıklama, Yunanistan'da tepkilere yol açtı; zira Atina, F-35'lerin Doğu Akdeniz'deki güç dengesini bozabileceği endişesini taşıyor. Miçotakis, zirvede 'savaş' sözcüğünü kullanarak, Türkiye'ye yönelik algılanan tehdidi vurguladı ve ittifak içindeki dayanışmanın önemine dikkat çekti.
Zirvenin arka planı
NATO Zirvesi, ittifakın 75. yıldönümüne denk gelirken, Trump'ın katılımıyla dikkatleri üzerine çekti. Zirvenin ana gündem maddeleri arasında savunma harcamaları, terörle mücadele ve Doğu Akdeniz'deki gerilimler yer aldı. F-35 konusu, Türkiye'nin 2019 yılında S-400 alımı nedeniyle programdan çıkarılmasıyla gündeme gelmişti. O tarihten beri Ankara, uçağa yeniden katılmak için lobi faaliyetlerini sürdürüyor. Miçotakis'in 'savaş' benzetmesi, Yunan kamuoyunda Türkiye'ye karşı daha sert bir duruş çağrısı olarak yorumlandı. Uzmanlar, bu söylemin ittifak içinde yeni bir krize yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Zirvede ayrıca, NATO'nun Doğu kanadının güçlendirilmesi ve Ukrayna'ya destek konuları ele alındı. Miçotakis, konuşmasında Balkanlar ve Doğu Akdeniz'de istikrarın önemini vurguladı. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise, 'F-35 konusu bir tercih meselesi değil, ittifakın bütünlüğü meselesidir' diyerek Yunanistan'ın endişelerini hafifletmeye çalıştı. Ancak Miçotakis'in 'savaş' ifadesi, iki ülke arasındaki güven bunalımını bir kez daha gözler önüne serdi.
Bağımsız değerlendirme
Miçotakis'in Ankara'da savaş dilini kullanması, NATO'nun iç dayanışmasını sorgulatan bir adım. Zira ittifakın temel amacı, üyeler arası anlaşmazlıkları barışçıl yollarla çözmek. F-35 satışı, yalnızca Türkiye-Yunanistan ilişkilerini değil, ABD'nin bölgedeki stratejisini de etkileyecek bir kaldıraç. Bu gelişme, Doğu Akdeniz'deki denklemlerin yeniden şekillenmesine neden olabilir.
