Mersin'de yürütülen bir proje kapsamında, yeşil deniz kaplumbağalarının göç yolları ve kışlama alanlarının belirlenmesi amacıyla uydu takip cihazı takılan iki kaplumbağa denize bırakıldı. 'Göksu' ve 'Mersin' adı verilen kaplumbağalar, Mersin Üniversitesi ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışma kapsamında, uydu vericileri takıldıktan sonra Akdeniz'in sularına salındı.
Projenin amacı ve önemi
Yeşil deniz kaplumbağaları (Chelonia mydas), Akdeniz'de nesli tehlike altında olan türler arasında yer alıyor. Mersin sahilleri, bu türün önemli yuvalama ve beslenme alanlarından biri. Proje kapsamında kaplumbağalara takılan uydu vericileri sayesinde, hayvanların göç rotaları, kışlama bölgeleri ve yaşam alanları hakkında detaylı bilgi edinilmesi hedefleniyor. Elde edilen veriler, türün korunmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesinde kullanılacak.
Takip cihazlarının özellikleri
Kaplumbağalara takılan uydu vericileri, hayvanların hareketlerini anlık olarak izlemeye olanak tanıyor. Cihazlar, kaplumbağaların kabuklarına özel bir yöntemle sabitlenirken, herhangi bir rahatsızlık vermeyecek şekilde tasarlandı. Batarya ömrü 12 ila 18 ay arasında değişen vericiler, bu süre boyunca düzenli olarak konum bilgisi gönderecek. Araştırmacılar, Göksu ve Mersin'in hareketlerini çevrimiçi platformlardan takip edebilecek.
Geçmiş çalışmalar ve gelecek planları
Mersin'de daha önce de deniz kaplumbağalarına uydu takip cihazı takılmıştı. 2021 yılında 'Turgut' ve 'Erdemli' isimli iki caretta caretta da benzer bir proje ile izlenmeye alınmıştı. Bu yeni çalışma, yeşil deniz kaplumbağalarının korunmasına yönelik veri tabanını genişletiyor. Uzmanlar, Mersin sahillerinin kaplumbağalar için kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor. Bölgedeki turizm faaliyetleri, kıyı yapılaşması ve iklim değişikliği gibi faktörler, kaplumbağaların yaşam alanlarını tehdit ediyor.
Proje koordinatörü Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, "Kaplumbağaların göç yollarını bilmek, onları korumak için atılacak adımları belirlememize yardımcı olacak. Bu veriler sayesinde deniz kaplumbağalarının karşılaştığı tehlikeleri daha iyi anlayabileceğiz" ifadelerini kullandı. Göksu ve Mersin'in ilk sinyalleri, kaplumbağaların kıyıdan uzaklaşarak açık denize yöneldiğini gösteriyor.
Mersin sahilleri, her yıl mayıs-eylül ayları arasında deniz kaplumbağalarının yuvalama alanı olarak kullanılıyor. Bölgede yürütülen koruma çalışmaları kapsamında yuvalar işaretleniyor ve yavru kaplumbağaların denize ulaşması sağlanıyor. Uydu takip projeleri, bu çabaların bilimsel temellere oturtulmasına katkı sunuyor. Göksu ve Mersin'den gelecek verilerin, türün korunmasında önemli bir referans oluşturması bekleniyor.
