Hazine ve Maliye Bakanlığı, aralık ayına ilişkin merkezi yönetim brüt borç stoku verilerini açıkladı. Buna göre, 2024 yılı sonu itibarıyla toplam borç stoku 14 trilyon 932 milyar liraya yükseldi. Geçen yılın aynı döneminde 10 trilyon 674 milyar lira olan borç stoku, yıllık bazda yüzde 39,9 artış gösterdi. Borcun döviz cinsi kısmı ise 205,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Döviz borcu oranı yüzde 36,7
Toplam borç stokunun 5 trilyon 485 milyar liralık bölümü döviz cinsinden borçlardan oluşurken, bu rakamın TL karşılığı 5 trilyon 539 milyar liraya denk geliyor. Döviz borçlarının toplam içindeki payı yüzde 36,7 oldu. Döviz cinsi borçlarda son bir yılda yaşanan artış, kur etkisinin yanı sıra yeni borçlanmalarla açıklanıyor.
Borç stoku kırılımı
Merkezi yönetim brüt borç stoku, iç borç ve dış borç olmak üzere iki ana kalemden oluşuyor. İç borç stoku 10 trilyon 987 milyar lira, dış borç stoku ise 3 trilyon 945 milyar lira (205,9 milyar dolar) olarak kaydedildi. Dış borcun döviz cinsi dağılımında dolar, euro, sterlin ve yen gibi para birimleri yer alıyor.
Enflasyon ve faiz etkisi
Borç stokundaki artışta enflasyon ve faiz oranlarının etkisi büyük. Yüksek enflasyon, nominal borç hacmini şişirirken, faiz giderleri de bütçe üzerinde baskı oluşturuyor. 2024 yılında Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 50'de tutması, borçlanma maliyetlerini yüksek seviyelerde sabitledi.
Ekonomistler, borç stokunun GSYH'ye oranının da önemli olduğuna dikkat çekiyor. 2024 yılında bu oranın yüzde 30 civarında gerçekleşmesi beklenirken, döviz borcunun yüksekliği kur riskini artırıyor.
Kamu borç yönetimi stratejisi
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu borç yönetiminde yerel para birimi cinsi borçlanmayı artırma ve döviz riskini azaltma hedefiyle çalışıyor. Ancak mevcut veriler, döviz cinsi borçların toplam içinde hala önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.
Uzmanlar, borç stokunun sürdürülebilirliği için mali disiplinin korunması ve yapısal reformların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, artan borç yükünün ekonomik istikrarı tehdit edebileceği ifade ediliyor.
