Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, resmi rezerv varlıkları 22 Mayıs 2024 haftasında bir önceki haftaya kıyasla yüzde 5 oranında azalarak 160,2 milyar dolar seviyesine geriledi. Söz konusu düşüşte, hem döviz rezervlerindeki hem de altın rezervlerindeki azalma etkili oldu. Merkez Bankası'nın toplam rezervleri, 15 Mayıs haftasında 168,6 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu.
Döviz rezervlerinde düşüş
Brüt döviz rezervleri, 22 Mayıs haftasında 80,2 milyar dolardan 75,4 milyar dolara gerileyerek yaklaşık 4,8 milyar dolarlık bir azalma kaydetti. Bu dönemde altın rezervleri ise 88,4 milyar dolardan 84,8 milyar dolara indi. Böylece altın rezervlerindeki düşüş 3,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Net rezervlerde ise daha belirgin bir daralma gözlenirken, swap hariç net rezervler eksi 43 milyar dolara kadar geriledi.
Rezerv yönetimi ve piyasa etkileri
Uzmanlar, rezervlerdeki bu düşüşü, döviz piyasasında artan talep ve TCMB'nin döviz likiditesini yönetme çabalarına bağlıyor. Son haftalarda Türk lirasındaki değer kaybının sürmesi ve yurt içi yerleşiklerin dövize yönelmesi, Merkez Bankası'nın rezervlerini baskı altında tutuyor. Ayrıca, kur korumalı mevduat hesaplarının azalması ve döviz tevdiat hesaplarındaki artış da rezervlerdeki erozyonda rol oynuyor. Öte yandan, TCMB'nin swap anlaşmaları ve altın ithalatına yönelik düzenlemeleri, rezervlerin seyrini etkileyen diğer faktörler arasında sayılıyor.
Gelecek beklentileri
Merkez Bankası'nın rezervlerinin önümüzdeki dönemde, para politikası kararları ve küresel ekonomik gelişmelere bağlı olarak dalgalanması bekleniyor. Enflasyonla mücadele kapsamında sıkılaştırılan para politikasının, rezervlerin korunmasına katkı sağlaması öngörülüyor. Ancak, yurt içi tasarrufların yetersizliği ve dış finansman ihtiyacı, rezerv yapısının kırılganlığını artıran unsurlar olarak öne çıkıyor. Ekonomistler, rezervlerdeki düşüş trendinin devam etmesi durumunda, Türkiye'nin kredi notu ve dış borç ödeme kapasitesine ilişkin endişelerin artabileceği uyarısında bulunuyor.
Resmi rezerv varlıklarındaki bu son gerileme, Türkiye ekonomisinin karşı karşıya olduğu döviz likiditesi sorununu bir kez daha gündeme taşıdı. Merkez Bankası'nın elindeki araçlarla rezervleri istikrarlı bir seviyede tutması, hem piyasa güveni hem de makroekonomik istikrar açısından kritik önem taşıyor.
