Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) temmuz ayı enflasyonunu açıklamasıyla birlikte gözler, memur ve memur emeklilerinin 2025 yılı ocak ayında alacağı maaş zammına çevrildi. Altı aylık enflasyon farkı ve toplu sözleşme zammının bileşkesi olarak hesaplanacak yeni oran için masada iki farklı senaryo bulunuyor. İlk verilere göre, temmuz ayı enflasyonunun yüzde 3,23 olarak gerçekleşmesiyle birlikte, memur ve emeklilerin ocak ayı zam oranı için kritik eşikler netleşmeye başladı.
Enflasyon Rakamları ve Zam Hesabı
TÜİK verilerine göre, temmuz ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 3,23 arttı. Böylece yılın ilk yedi ayında birikimli enflasyon yüzde 22,86 olarak kaydedildi. Memur ve memur emeklilerinin maaş zamları, toplu sözleşme hükümleri gereği her yıl ocak ve temmuz aylarında olmak üzere altı aylık dönemler halinde belirleniyor. 2024 yılı temmuz ayında yapılan zamda, toplu sözleşme gereği yüzde 10'luk kısmın üzerine enflasyon farkı eklenmişti. Ocak 2025 için ise toplu sözleşmede belirlenen yüzde 6'lık zam oranına, 2024 yılının ikinci yarısında gerçekleşecek enflasyonun yüzde 6'yı aşan kısmı kadar enflasyon farkı eklenecek.
Temmuz ayı enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte, ilk altı aylık dönem (Temmuz-Aralık) için şu ana kadar birikimli enflasyon yüzde 3,23 olarak gerçekleşti. Ancak yılın kalan aylarında açıklanacak enflasyon verileri, zam oranının belirlenmesinde belirleyici olacak. Ekonomistler, yıl sonu enflasyon beklentilerine göre iki farklı senaryo üzerinde duruyor.
İki Farklı Senaryo
İlk senaryoya göre, yıl sonu enflasyonunun Merkez Bankası'nın öngördüğü yüzde 38 seviyesinde gerçekleşmesi durumunda, ikinci altı aylık dönemde enflasyon yüzde 12,34 olacak. Bu durumda, toplu sözleşmedeki yüzde 6'lık zam oranına yüzde 6,34 enflasyon farkı eklenerek memur ve emekli maaşlarına yüzde 12,34 oranında zam yapılacak. İkinci senaryoda ise yıl sonu enflasyonunun yüzde 42 seviyesine ulaşması bekleniyor. Bu durumda ikinci altı aylık enflasyon yüzde 15,58 olacak ve zam oranı yüzde 15,58'e yükselecek.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in enflasyonla mücadele vurgusu, piyasa katılımcılarının yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 42-44 bandına çekmiş durumda. Ancak bazı ekonomistler, enflasyondaki katılığa dikkat çekerek yıl sonu enflasyonunun yüzde 45'in üzerine çıkabileceğini öngörüyor. Bu durumda memur ve emeklilerin zam oranı yüzde 17-18 seviyelerine ulaşabilir.
Sosyal Tarafların Beklentileri
Memur sendikaları, enflasyon farkının yanı sıra refah payı verilmesini talep ediyor. Türkiye Kamu-Sen ve Memur-Sen yetkilileri, yüksek enflasyon karşısında maaşların eridiğini belirterek, toplu sözleşme masasında refah payının da gündeme alınmasını istiyor. Ayrıca, emekli aylıklarına yönelik olarak kök maaş sorununun çözülmesi ve emeklilere seyyanen zam yapılması talepleri de dile getiriliyor.
Hükümet cephesinde ise enflasyonla mücadele öncelikli hedef olarak gösteriliyor. Yetkililer, ücret artışlarının enflasyonu beslememesi gerektiğini savunurken, çalışanların alım gücünün korunması için de gerekli adımların atılacağını ifade ediyor. Ocak ayında yapılacak zam oranının, yılın ikinci yarısındaki enflasyon verilerinin netleşmesiyle birlikte şekilleneceği belirtiliyor.
TÜİK'in ağustos ayı enflasyonunu 3 Eylül'de açıklaması beklenirken, bu veri zam pazarlığında yeni bir kilometre taşı olacak. Memur ve emeklilerin gözü, yıl sonunda açıklanacak enflasyon rakamlarında. Zam oranının yüzde 12 ila 18 aralığında olabileceği tahmin ediliyor.
Türkiye'nin enflasyonla mücadelesi sürerken, memur ve emekli maaşlarındaki artışın enflasyonun altında kalması, alım gücündeki düşüşü hızlandırabilir. Bu nedenle hükümetin, enflasyon farkının yanı sıra somut bir iyileştirme yapması bekleniyor. Ancak bunun Maliye'nin bütçe disiplini ile denge içinde olması gerekiyor. Önümüzdeki aylarda açıklanacak enflasyon verileri, sadece memur ve emeklilerin değil, tüm kesimlerin gelir politikaları üzerinde belirleyici olacak.
