Bağımsız Kamu Görevlileri Sendikaları Konfederasyonu (BASK) ve Anadolu Eğitim Sendikası Genel Başkanı Mehmet Alper Öğretici, memur emeklilerine seyyanen zam yansıtılmamasına sert tepki gösterdi. Öğretici, "Bugün gelinen noktada, memur emeklilerinin yalnızca bu kalemden doğan alacağı 623 bin 805 lira gibi ciddi bir rakamdır" dedi. Açıklama, kamu görevlileri ve emeklileri arasındaki maaş farkının derinleşmesi tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Emekli memur ile çalışan memur arasındaki uçurum
Öğretici, yaptığı yazılı açıklamada, çalışan memurlara 2023 yılında 8 bin 77 lira seyyanen zam yapıldığını, ancak bu artışın emekli aylıklarına yansıtılmadığını hatırlattı. Bu durumun Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savunan Öğretici, emekli memurların her yıl artan enflasyon karşısında alım gücünü yitirdiğini vurguladı. Seyyanen zam farkının emekli maaşlarına eklenmemesi nedeniyle oluşan birikmiş alacağın 623 bin 805 lirayı bulduğunu ifade etti.
BASK'ın hesaplamalarına göre, 2023'ten bu yana geçen sürede emekli memurların maaşlarına yalnızca enflasyon farkı ve toplu sözleşme zamları yansıtıldı. Oysa çalışan memurun aldığı seyyanen zam, emekli aylığına da eklenmiş olsaydı, bugün emekli bir memurun eline geçecek aylık tutar ortalama 15 bin lira daha fazla olacaktı. Bu fark, yıllık bazda ciddi bir gelir kaybına işaret ediyor.
"Emekli, aynı görevi yapmış ama farklı muamele görüyor"
Öğretici, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Bir memur, 30 yıl aynı görevi yapmış, aynı sınavlardan geçmiş, aynı sorumlulukları üstlenmiş. Emekli olduğunda ise adeta cezalandırılıyor. Çalışırken verilen seyyanen zam, emekliye verilmiyor. Bu, kamu görevlileri arasında ayrımcılıktır. Bugün gelinen noktada, memur emeklilerinin yalnızca bu kalemden doğan alacağı 623 bin 805 lira gibi ciddi bir rakamdır."
Öğretici, hükümete çağrıda bulunarak, seyyanen zam farkının yasal düzenleme ile emekli memurlara da ödenmesi gerektiğini belirtti. Aksi halde emekli memurların geçim sıkıntısının her geçen gün arttığını ve yoksulluk sınırının altına itildiğini söyledi.
Ekonomik koşullar ve emekli maaşları
Türkiye'de emekli memur maaşları, en düşük emekli aylığı olan 10 bin liranın hemen üzerinde seyrediyor. Enflasyonun yıllık bazda yüzde 60'ları aştığı bir ortamda, emekli memurların alım gücü hızla eriyor. Market fiyatları, kira ve enerji giderlerindeki artış, sabit gelirli emeklileri zorluyor. BASK'ın raporlarına göre, emekli bir memur, dört kişilik bir ailenin temel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekiyor.
Öte yandan, hükümet kanadından konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak daha önce yapılan açıklamalarda, ekonomik program çerçevesinde kamu maliyesinin korunması gerektiği vurgulanmıştı. Memur sendikaları ise seyyanen zam farkının bütçeye yükünün abartıldığını, adil bir vergi düzeni ile bu kaynağın yaratılabileceğini savunuyor.
Sendikaların ortak talebi
BASK'ın yanı sıra diğer memur sendikaları da benzer talepleri dile getiriyor. Türkiye Kamu-Sen ve Memur-Sen gibi konfederasyonlar, seyyanen zam farkının emekliye yansıtılması için hükümete çağrı yapmıştı. Ortak açıklamalarda, anayasal eşitlik ilkesi hatırlatılarak, aynı görevi yapmış insanlar arasında maaş farkı yaratmanın kabul edilemez olduğu belirtiliyor.
Uzmanlar, seyyanen zam farkının emekliye verilmemesinin sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal adalet sorunu olduğunu vurguluyor. Emekli memurların büyük bölümü, çalışırken aldıkları ücretin yarısından azıyla geçinmek zorunda kalıyor. Bu durum, emeklilik döneminde yaşam standardının ciddi şekilde düşmesine yol açıyor.
Çözüm önerileri ve beklentiler
BASK, sorunun çözümü için bir dizi öneri sundu:
- Seyyanen zam farkının yasal düzenleme ile emekli memurlara ödenmesi,
- Emekli maaşlarının enflasyon karşısında korunması için otomatik güncelleme mekanizması getirilmesi,
- Emekli memurlar için refah payı düzenlemesi yapılması,
- Kamu görevlileri arasında ayrımcılığın sona erdirilmesi için Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapılması.
Öğretici, "Memur emeklileri yıllarca bu ülkeye hizmet etti. Şimdi onlara hak ettikleri yaşam standardını sunmak devletin görevidir. 623 bin 805 lira, bir lütuf değil, alın terinin karşılığıdır" diyerek sözlerini tamamladı.
Konunun önümüzdeki günlerde TBMM gündemine taşınması bekleniyor. Muhalefet partileri, seyyanen zam farkının emeklilere ödenmesi için kanun teklifi hazırlığı yapıyor. Hükümetin atacağı adım, milyonlarca emekli memur ve ailesini yakından ilgilendiriyor.
Ekonomik koşulların ağırlaştığı bu dönemde, emekli memurların alacaklarının ödenmesi, sadece bir mali düzenleme değil, aynı zamanda toplumsal adalet ve vicdan meselesi olarak öne çıkıyor. BASK'ın 623 bin 805 lira olarak açıkladığı alacak, bu adaletsizliğin somut bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.
