Memur ve memur emeklilerinin ocak ayında alacağı zam oranı, yarın Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıklayacağı aralık ayı enflasyon verisiyle birlikte kesinlik kazanacak. Milyonlarca memur ve emeklinin maaş artışı, toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkının birleşiminden oluşacak. Piyasa beklenti anketleri, yıllık enflasyonun yüzde 45-47 bandında gerçekleşebileceğini gösteriyor. Bu durumda memur zammı için iki farklı ihtimal öne çıkıyor: yüzde 11-12 seviyesinde bir artış ya da yüzde 15'i aşan bir zam.
Toplu sözleşme ve enflasyon farkı nasıl hesaplanacak?
Memur maaşlarına ocak ayında yapılacak zam, 2024 yılında imzalanan 7. Dönem Toplu Sözleşme çerçevesinde belirleniyor. Buna göre memurlara 2025 yılının ilk altı ayı için yüzde 11, ikinci altı ayı için yüzde 7 oranında toplu sözleşme zammı öngörülmüştü. Ancak temmuz-aralık dönemindeki enflasyonun bu oranı aşması halinde aradaki fark enflasyon farkı olarak maaşlara yansıtılacak.
Yarın açıklanacak aralık ayı enflasyonu, temmuz-aralık dönemindeki altı aylık enflasyonu netleştirecek. Eğer altı aylık enflasyon yüzde 15'in üzerinde çıkarsa, memurlar yüzde 11'lik toplu sözleşme zammına ek olarak enflasyon farkı alacak. Bu durumda toplam zam oranı yüzde 16-17'yi bulabilir. Altı aylık enflasyonun yüzde 12-13 civarında kalması halinde ise zam yüzde 11-12 aralığında sınırlı kalacak.
Beklenti anketleri ne söylüyor?
Ekonomistlerin katıldığı son beklenti anketlerine göre, aralık ayı enflasyonunun aylık bazda yüzde 1,5-2 arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Yıllık enflasyonun ise yüzde 45-47 seviyesinde kapanacağı tahmin ediliyor. Temmuz-aralık dönemini kapsayan altı aylık enflasyonun ise yüzde 14-16 aralığında olacağı öngörülüyor. Bu tahminler, memur zammının iki farklı senaryoda şekillenebileceğini gösteriyor:
- Senaryo 1 (enflasyon yüzde 14-15): Toplu sözleşme zammı yüzde 11, enflasyon farkı yüzde 3-4. Toplam zam yüzde 14-15.
- Senaryo 2 (enflasyon yüzde 16 ve üzeri): Toplu sözleşme zammı yüzde 11, enflasyon farkı yüzde 5-6. Toplam zam yüzde 16-17.
Her iki senaryoda da memur maaşları ve emekli aylıkları enflasyon karşısında reel olarak belirli bir artış gösterecek. Ancak refah payı eklenip eklenmeyeceği henüz netlik kazanmış değil. Hükümetin, enflasyon farkına ek olarak bir refah payı vermesi durumunda zam oranı daha da yükselebilir.
Emekli maaşları da aynı veriye bağlı
Memur emeklileri de aynı enflasyon verisiyle zam alacak. SSK ve Bağ-Kur emeklileri ise ocak ayında yüzde 15-16 civarında bir enflasyon zammı alacak. Memur emeklileri ile SSK-Bağ-Kur emeklileri arasındaki maaş farkı, yıllardır tartışılan bir konu. En düşük emekli aylığının 12.500 TL olduğu düşünülürse, ocak zammı sonrası bu tutarın 14.500-15.000 TL bandına çıkması bekleniyor.
Hükümet kanadından yapılan açıklamalar, enflasyon farkının yanı sıra refah payı konusunda da bir çalışma yürütüldüğünü gösteriyor. Ekonomi yönetimi, bütçe dengelerini gözeterek ilave bir iyileştirme yapılabileceği sinyalini veriyor. Ancak kesin karar, aralık enflasyonunun açıklanmasının ardından yapılacak değerlendirmelerle verilecek.
Piyasalar ve bütçe üzerindeki etkiler
Memur ve emekli maaşlarına yapılacak zam, doğrudan bütçe harcamalarını etkiliyor. Maaş artışları, iç talebi canlandırarak enflasyon üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturabilir. Merkez Bankası'nın para politikası duruşu da bu gelişmelerden etkilenecek. Öte yandan, asgari ücretin 22.104 TL olarak belirlenmesi, memur ve emekli maaşlarının da bu seviyeye yaklaşması gerekliliğini gündeme getiriyor. Sendikalar, en düşük memur maaşının asgari ücretin altında kalmaması gerektiğini savunuyor.
Yarın saat 10.00'da açıklanacak enflasyon verisi, milyonlarca memur ve emeklinin ocak ayı maaşını belirleyecek. Kamuoyu, TÜİK'in açıklayacağı rakamı ve ardından hükümetin yapacağı zam açıklamasını bekliyor.
