Meksika, Orta ve Güney Amerika'nın yağmur ormanlarına özgü 'baykuş kelebeği' (Caligo memnon), Türkiye'de ilk kez Erzurum'un Oltu ilçesinde görüldü. Bir çay bahçesinde masadaki saksıya konan kelebek, iriliği ve desenleriyle görenleri hayrete düşürdü. Bölge halkı, daha önce böyle bir türle karşılaşmadıklarını belirtirken, uzmanlar kelebeğin muhtemelen egzotik bitki ticaretiyle ülkeye geldiğini ve iklim değişikliği nedeniyle hayatta kalabildiğini düşünüyor.
Oltu'da Keşfedilen Dev Kelebek
Oltu ilçe merkezindeki bir çay bahçesinde çayını yudumlayan vatandaşlar, masadaki saksıya konan büyük bir kelebek fark etti. Kanat açıklığı yaklaşık 15 santimetre olan kelebek, üzerindeki baykuş gözü desenleriyle dikkat çekti. İşletme sahibi Ahmet Yılmaz, "İlk kez bu kadar büyüğünü görüyorum. Normalde buralarda böyle kelebekler olmaz. Müşterilerimiz de şaşırdı" dedi. Kelebek, bir süre saksıda dinlendikten sonra uçup gitti.
Baykuş Kelebeğinin Özellikleri ve Yaşam Alanı
Baykuş kelebeği, adını kanatlarındaki baykuş gözünü andıran desenlerden alır. Bu desenler, yırtıcıları korkutmak için evrimleşmiştir. Genellikle Meksika'dan Amazon havzasına kadar olan tropikal bölgelerde yaşar. Larvaları muz, ananas gibi bitkilerle beslenir. Yetişkin kelebekler ise çürümüş meyvelerle beslenir. Türkiye'de daha önce nadiren görülen bu tür, genellikle ithal bitkilerle veya yolcu bagajlarıyla ülkeye giriş yapabilir.
Uzman Görüşü ve İklim Değişikliği Etkisi
Atatürk Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Mehmet Taş, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, "Bu kelebeğin Erzurum gibi bir iklimde görülmesi sıra dışı. Muhtemelen bir seradan veya egzotik bitki satan bir yerden kaçmış olabilir. Küresel ısınma nedeniyle bazı tropikal türlerin yaşam alanlarını genişlettiği biliniyor. Ancak kış aylarında hayatta kalması zor" ifadelerini kullandı. Kelebeğin uygun koşullarda bir süre daha bölgede kalabileceği, ancak soğuk havalarla birlikte öleceği tahmin ediliyor.
Erzurum'da daha önce de nadir kuş türleri gözlemlenmişti. Oltu ilçesi, doğal güzellikleri ve biyolojik çeşitliliğiyle biliniyor. Ancak bu boyutta bir kelebeğin görülmesi, yöre halkı için unutulmaz bir anı olarak kayıtlara geçti. Olay, sosyal medyada da geniş yankı buldu. "Oltu'da baykuş kelebeği" etiketiyle paylaşılan fotoğraflar, kısa sürede binlerce beğeni aldı.
Doğa gözlemcileri ve fotoğrafçılar için nadir bir fırsat sunan bu olay, aynı zamanda iklim değişikliğinin etkilerine de dikkat çekiyor. Uzmanlar, benzer sürprizlerin önümüzdeki yıllarda daha sık yaşanabileceğini belirtiyor. Oltu'da görülen baykuş kelebeği, Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğine yeni bir not düşerken, tropikal türlerin kuzeye doğru kaydığının da bir işareti olarak yorumlanıyor.
