Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2028 yılında Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavında uygulanması planlanan yeni nesil soru modeline ilişkin kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda, 12 pilot ilde 14 bin öğrenci üzerinde test edilen yeni soru tiplerinin, öğrencilerin eleştirel düşünme, analiz ve problem çözme becerilerini ölçmeye odaklandığı belirtildi. Gerçek hayat olaylarından ve güncel bilimsel verilerden yararlanılarak hazırlanan soruların, ezberci eğitim anlayışını geride bırakmayı hedeflediği vurgulandı.
Pilot uygulama ve bulgular
MEB tarafından yürütülen pilot çalışma, İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Adana, Gaziantep, Konya, Samsun, Trabzon, Diyarbakır ve Van olmak üzere 12 ilde gerçekleştirildi. Çalışmaya katılan 14 bin öğrenciye, matematik, fen bilimleri, Türkçe ve sosyal bilgiler derslerinden oluşan yeni nesil sorular yöneltildi. Sorular, öğrencilerin bilgiyi günlük hayattaki problemlere uygulama becerisini sorgularken, aynı zamanda birden fazla doğru cevabı olan veya karmaşık çıkarımlar gerektiren yapıda hazırlandı. İlk sonuçlara göre, öğrencilerin yeni soru formatına uyum sağlamakta zorlandığı ancak eleştirel düşünme yeteneklerinin belirgin şekilde ölçülebildiği gözlemlendi.
Soru yapısı ve örnekler
Raporda yer alan örnek sorulardan biri, bir nehrin debisinin iklim değişikliği nedeniyle yıllara göre değişimini grafik üzerinden yorumlama ve bu durumun tarımsal üretime etkisini sorgulama şeklinde tasarlanmış. Bir başka örnekte ise öğrencilere, bir kargo şirketinin farklı araçlarla yaptığı teslimat süreleri verilerek en uygun rotayı hesaplama görevi verilmiş. MEB yetkilileri, bu tür soruların öğrencilerin veri analizi ve mantıksal akıl yürütme yeteneklerini geliştirmeyi amaçladığını ifade etti.
Değerlendirme ve gelecek adımlar
MEB, pilot uygulamada elde edilen veriler doğrultusunda soru modelinin iyileştirilmesi için çalışmalara devam ediyor. 2025 programına alınan yeni nesil soru modeli, öncelikle MEB’in resmi soru bankasında yayımlanacak ve öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimler düzenlenecek. Eğitim uzmanları, yeni modelin öğrencilerin sadece bilgiyi ezberlemesini değil, aynı zamanda sorgulayıcı ve yaratıcı düşünmesini teşvik etmesi açısından olumlu olduğunu belirtiyor. Ancak, bu tür bir değişimin başarılı olabilmesi için müfredatın da paralel olarak güncellenmesi ve öğretmen yeterliliklerinin artırılması gerektiğini vurguluyorlar.
Uzun vadede Türkiye'nin eğitim sisteminde ezberci yaklaşımın terk edilmesi ve öğrencilerin 21. yüzyıl becerileriyle donatılması adına atılan bu adım, uluslararası sınavlardaki başarıyı da artırabilir. Özellikle PISA ve TIMSS gibi değerlendirmelerde daha yüksek performans hedefleniyor.
