Sayıştay’ın Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) 2025 Denetim Raporu, mesleki ve teknik öğretim okullarının döner sermaye işletmelerinde idareci, öğretmen ve öğrencilere yapılan parça başı ücret ödemelerinin mevzuatta belirlenen usul ve esaslara göre hesaplanmadığını tespit etti. Raporda, gerekli şartları taşımadığı halde bazı kişilere ödeme yapıldığı ve hesaplamalarda kullanılan katsayıların hatalı uygulandığı belgelendi. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmadığını gösteriyor.
Denetim Bulguları: Usulsüz Ödemeler ve Hatalı Hesaplamalar
Sayıştay denetçileri, MEB’e bağlı mesleki ve teknik öğretim okullarının döner sermaye işletmelerini mercek altına aldı. İncelemeler, 2025 yılı boyunca yapılan parça başı ücret ödemelerinin önemli bir kısmının mevzuata aykırı olduğunu ortaya çıkardı. Özellikle idareci ve öğretmenlere yapılan ek ders ücretlerinin yanı sıra öğrencilere dağıtılan payların, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve ilgili yönetmelikte öngörülen kriterlere uymadığı belirlendi.
Rapora göre, bazı okullarda döner sermaye gelirlerinden yapılan ödemelerde kullanılan katsayılar hatalı hesaplanmış, üretim veya hizmetin gerçekleşme oranı dikkate alınmadan avans niteliğinde ödemeler yapılmış. Ayrıca, döner sermaye işletmesinde görev almayan veya fiilen çalışmayan personele ödeme yapıldığı örnekler tespit edildi. Denetçiler, bu tür ödemelerin geri alınması gerektiğini vurguladı.
Sayıştay, MEB’in ödeme süreçlerinde iç kontrol sisteminin yetersiz olduğunu, okul yönetimlerinin keyfi uygulamalarına zemin hazırlandığını belirtti. Raporda, “Döner sermaye işletmelerinde üretim ve hizmet kapasitesi, personel ve öğrenci katkıları dikkate alınmadan yapılan ödemeler, kamu zararına yol açmaktadır” ifadesine yer verildi.
MEB’in Yanıtı ve Gelecek Adımlar
Sayıştay raporunun ardından MEB yetkilileri, denetim bulgularını dikkate alacaklarını ve gerekli düzeltmeleri yapacaklarını bildirdi. Bakanlık, döner sermaye işletmelerinde görev yapan personele yönelik bilgilendirme toplantıları düzenleyeceğini ve ödeme hesaplamalarında kullanılan yazılım sistemlerini güncelleyeceğini açıkladı. Ayrıca, usulsüz ödemelerin tespit edildiği okullarda inceleme başlatılacağı ve sorumlular hakkında idari işlem yapılabileceği belirtildi.
Eğitim uzmanları, döner sermaye işletmelerinin mesleki eğitimde önemli bir finansman kaynağı olduğunu ancak denetim eksikliğinin suistimallere yol açtığını vurguluyor. Uzmanlar, ödemelerin şeffaf kriterlere bağlanması ve düzenli olarak bağımsız denetime tabi tutulması gerektiğini ifade ediyor. Öğretmen sendikaları ise döner sermaye gelirlerinin adil dağıtılmadığını, bazı okullarda öğretmenlerin hak ettikleri payı alamadığını dile getiriyor.
Sayıştay’ın bu raporu, kamu kurumlarında mali disiplinin sağlanması ve hesap verebilirliğin artırılması açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. MEB’in denetim bulgularına yönelik atacağı adımlar ve uygulamaların ne ölçüde düzeltileceği, önümüzdeki dönemde takip edilecek. Kamu kaynaklarının korunması ve mesleki eğitimin kalitesinin artırılması için denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi şart görünüyor.
