Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026-2027 eğitim öğretim yılı öncesinde 81 ile gönderdiği genelgeyle okul kayıtları sırasında velilerden hiçbir ad altında para alınmayacağını hükme bağladı. Bakanlık, öğrenci kayıtlarının e-Okul sistemi üzerinden ücretsiz olarak yapılacağını ve kayıt sırasında istenecek her türlü maddi talebin idari suç oluşturacağını bildirdi. Karar, okullarda yaşanan kayıt kaosunu sonlandırmayı ve velilerin mağduriyetini gidermeyi amaçlıyor.
Genelgenin İçeriği ve Yaptırımlar
Genelgeye göre, okullar kayıt döneminde öğrenci velilerinden "bağış", "kayıt ücreti", "okul aile birliği aidatı", "kırtasiye gideri" gibi adlar altında herhangi bir ücret talep edemeyecek. Bakanlık, bu tür taleplerin tespit edilmesi halinde ilgili okul yöneticileri hakkında idari soruşturma başlatılacağını ve gerekli cezai işlemlerin uygulanacağını kaydetti. Ayrıca, kayıtların sadece e-Okul sistemi üzerinden yapılacağını ve okulların bu sistem dışında bir kayıt yapmasının mümkün olmadığını vurguladı. Velilerin mağduriyet yaşamamaları için resmi duyuruları takip etmeleri ve kayıt sırasında herhangi bir ücret talebiyle karşılaştıklarında Alo 147 hattını aramaları gerektiği bildirildi.
Geçmiş Yıllarda Yaşanan Sorunlar
Son yıllarda özellikle ana sınıfı ve ilkokul kayıtlarında bazı okulların örtülü bir şekilde velilerden zorunlu bağış talep ettiği ve bu durumun kamuoyunda sıklıkla tepki çektiği biliniyor. Eğitim sendikaları ve veli dernekleri, kayıt dönemlerinde birçok ailenin maddi külfetle karşı karşıya kaldığını, hatta bazı velilerin çocuklarını kaydettirmek için banka hesaplarına para yatırmak zorunda bırakıldığını aktarıyordu. Bu yeni genelgeyle birlikte, eğitim hakkının tüm çocuklar için eşit ve ücretsiz olması adına önemli bir adım atılmış oldu. Bakanlık, aynı zamanda okul aile birliklerinin faaliyetlerinin denetleneceğini ve yalnızca velilerin gönüllü katkılarına açık olacağını da duyurdu.
Veli ve Uzman Görüşleri
Kahramanmaraş'ta ikamet eden ve iki çocuk annesi olan Zeynep A., genelgeyle ilgili düşüncelerini şöyle ifade etti: "Geçtiğimiz yıl kızımın anaokulu kaydı sırasında 500 lira bağış vermek zorunda kaldık. Bu uygulamanın sona ermesi bizi çok mutlu etti. Artık kayıt yaptırırken kimse 'para ödemeden kayıt olmaz' diyemeyecek." Eğitim uzmanı Prof. Dr. Ahmet Yılmaz ise konuya ilişkin değerlendirmesinde, bu genelgenin denetim mekanizmaları iyi işletilirse etkili olacağını ancak geçmişte de benzer yasakların bulunduğunu ve uygulamada bazı okulların 'gönüllü bağış' adı altında dolaylı yollarla para toplamaya devam edebileceğini belirtti. Yılmaz, Bakanlığın ayrıca okulların ihtiyaçlarını karşılamak için kaynak aktarması gerektiğini vurgulayarak, "Okulların maddi kaynak ihtiyacı giderilmeden bu sorun tamamen ortadan kalkmayabilir" ifadelerini kullandı.
Sonuç ve Öneriler
MEB'in bu kararı, eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve velilerin üzerindeki mali yükün azaltılması açısından önemli bir adımdır. Ancak, genelgede belirtilen kuralların uygulanmasının takip edilmesi ve gerekli denetimlerin yapılması büyük önem taşımaktadır. Velilerin de kayıt süreçlerinde haklarını bilmeleri, herhangi bir ücret talebiyle karşılaştıklarında yetkili mercilere başvurmaları gerekmektedir. Eğitim hakkının önündeki engellerin kaldırılması, yalnızca okul kayıtlarında değil, kırtasiye, servis, yemek gibi diğer gider kalemlerinde de devlet desteklerinin artırılmasıyla mümkün olabilecektir.
