Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Mayıs ayı enflasyon verilerini açıklamasının ardından, konut ve işyeri kiralarında uygulanacak yıllık zam tavanı da resmen belli oldu. Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık artışının yüzde 52,40 olarak gerçekleşmesiyle, kira artış oranı da bu seviyede belirlendi. Geçen ay yüzde 57,69 olan tavan oran, Mayıs'ta 5,29 puan düşüşle yüzde 52,40'a indi.
Kira zam tavanı nasıl hesaplanıyor?
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından getirilen düzenleme kapsamında, konut ve işyeri kiralarında yıllık artış oranı, bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE'deki 12 aylık ortalama artış oranına göre belirleniyor. Mayıs ayı verilerine göre 12 aylık ortalama TÜFE yüzde 52,40 olarak gerçekleşti. Bu oran, Temmuz ayına kadar yapılacak kira sözleşme yenilemelerinde tavan fiyat olarak uygulanacak. Örneğin, mevcut kirası 10 bin TL olan bir konut, en fazla yüzde 52,40 artışla 15 bin 240 TL'ye yükselebilecek. Kiracı ve ev sahibi arasında anlaşma olması halinde bu oranın altında bir artış da yapılabiliyor.
Enflasyon verilerinin detayları
TÜİK verilerine göre, Mayıs ayında TÜFE bir önceki aya göre yüzde 1,52 artarken, yıllık enflasyon yüzde 52,40 oldu. Geçen yıl Mayıs'ta enflasyon yüzde 39,59 seviyesindeydi. Ana harcama gruplarında en yüksek yıllık artış yüzde 95,32 ile eğitimde görülürken, onu yüzde 85,11 ile lokanta ve oteller, yüzde 79,88 ile sağlık takip etti. Konut kiralarını doğrudan etkileyen konut grubunda yıllık artış ise yüzde 42,67 oldu. Uzmanlar, kira zam tavanının enflasyonla mücadelede önemli bir araç olduğunu ancak ev sahipleri için mağduriyet yaratmaması adına dengeli bir politika izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Ekonomistlerden değerlendirme
Ekonomistler, kira zam tavanının kısa vadede kiracıları koruduğunu ancak uzun vadede arz sorununa yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle büyük şehirlerde kiralık konut bulma sıkıntısı yaşanırken, tavan uygulaması ev sahiplerinin konutlarını kiraya vermekten kaçınmasına neden olabiliyor. Öte yandan, Merkez Bankası'nın faiz indirim beklentileri ve enflasyonun düşüş trendi, kira artışlarının önümüzdeki aylarda daha da yavaşlayabileceğine işaret ediyor. Mayıs ayı enflasyon verileri, yıl sonu enflasyon tahminleri açısından da belirleyici olacak. Ekonomi yönetimi, yıllık enflasyonu yüzde 36'ya çekmeyi hedeflerken, kira zam tavanı bu hedefe ulaşmada önemli bir rol oynuyor.
Kira zam tavanı, enflasyonla mücadelede geçici bir önlem olarak değerlendirilirken, kalıcı çözümün konut arzını artırmaktan geçtiği ifade ediliyor. Hükümetin TOKİ ve özel sektör eliyle yürüttüğü konut projeleri, orta vadede kira fiyatlarının dengelenmesine katkı sağlayabilir. Ancak kısa vadede tavan uygulamasının devam etmesi bekleniyor. Kiracılar ve ev sahipleri, yeni dönemde sözleşme yenilemelerinde bu oranı dikkate alarak hareket edecek.
