Mayıs ayı dış ticaret endeksleri açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ihracat ve ithalat birim değer endeksleri mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 arttı. Bu artış, küresel ticaretteki fiyat hareketlerinin Türkiye'ye yansıması olarak değerlendiriliyor.
İhracat birim değer endeksi ve miktar endeksi
İhracat birim değer endeksi 2024 yılı Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 artarak 118,9 seviyesine yükseldi. Aynı dönemde ihracat miktar endeksi ise yüzde 2,1 azalışla 114,8 değerine geriledi. Bu durum, ihracatın değer olarak artsa da miktar olarak düştüğüne işaret ediyor.
İthalat birim değer endeksi ve miktar endeksi
İthalat birim değer endeksi mayısta yıllık bazda yüzde 14,2 artarak 115,0 oldu. İthalat miktar endeksi ise yüzde 0,2 artışla 117,9 olarak kaydedildi. İthalattaki birim değer artışı, enerji ve hammadde fiyatlarındaki yükselişle ilişkilendiriliyor.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ise ihracat miktar endeksi bir önceki aya göre yüzde 1,3, ithalat miktar endeksi ise yüzde 1,5 azaldı. Bu düşüş, mayıs ayında dış ticaret hacminde bir miktar daralma olduğunu gösteriyor.
TÜİK ayrıca dış ticaret haddini de açıkladı. Dış ticaret haddi, ihracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanıyor. Mayısta dış ticaret haddi yıllık bazda yüzde 0,1 artışla 103,4 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına göre nispeten daha fazla arttığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar, birim değer endekslerindeki artışın küresel enflasyonist baskılarla uyumlu olduğunu belirtiyor. Özellikle enerji ve emtia fiyatlarındaki yükseliş, ithalat birim değerini yukarı çekerken, ihracat ürünlerindeki fiyat artışları da ihracat birim değerine yansımış durumda. Miktar endekslerindeki düşüş ise talebin zayıfladığına işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde dış ticaret dengesi üzerindeki etkiler yakından takip edilecek.
