Türkiye'nin denizlerde tam bağımsızlığını ilan eden Kabotaj Kanunu, 100 yıl önce bugün yürürlüğe girdi. 1 Temmuz 1926'da kabul edilen ve 1935'ten itibaren "Kabotaj ve Denizcilik Bayramı" olarak kutlanan kanun, Türk karasularında yük ve yolcu taşıma hakkını yalnızca Türk vatandaşlarına ve Türk bayraklı gemilere tanıdı. Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, kanunun 100. yılında Cumhuriyet'e yaptığı açıklamada, "Kabotaj Kanunu, Lozan'da bırakılan kapitülasyon kalıntılarının tasfiyesi ve Türkiye'nin Mavi Vatan'da tam egemenliğinin en güçlü yanıtıdır" dedi.
Kabotaj Kanunu'nun Önemi
Kabotaj Kanunu, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması'nda kaldırılamayan kapitülasyonların 1928'de tamamen sona ermesi sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Kanun, Türkiye'nin kıyılarında deniz ticaretini tek başına yönetme hakkını tesis etti. Cem Gürdeniz, "Bu kanun, ekonomik bağımsızlığın denizlerdeki yansımasıdır. Bugün Mavi Vatan doktriniyle bu egemenlik daha da pekişmiştir" ifadelerini kullandı.
Cem Gürdeniz: 'En Güçlü Egemenlik Yanıtı'
Emekli amiral, Kabotaj Kanunu'nun uluslararası hukukta da Türkiye'nin lehine önemli bir emsal oluşturduğunu belirtti. "Ege'de kıta sahanlığı ve karasuları ihtilaflarında, Kabotaj Kanunu'nun ruhu Türkiye'nin haklı konumunu desteklemektedir" diyen Gürdeniz, kanunun ayrıca Türk deniz ticaret filosunun gelişmesine katkı sağladığını vurguladı. Bugün Türkiye, dünya deniz ticaretinde önemli bir oyuncu haline gelmiştir.
Kutlamalar ve Gelecek Vizyonu
Kabotaj Bayramı, her yıl 1 Temmuz'da denizcilik sektörü temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve kamu yetkililerinin katılımıyla kutlanıyor. İstanbul Boğazı'nda düzenlenen tekne geçişleri ve çeşitli etkinliklerle kutlanan bayram, bu yıl 100. yıl dolayısıyla daha geniş katılımlı törenlere sahne oldu. Cem Gürdeniz, "Mavi Vatan vizyonuyla, Türkiye'nin denizlerdeki varlığı ve etkinliği artarak devam edecek. Kabotaj Kanunu bu yolculuğun temel taşıdır" diyerek sözlerini tamamladı.
Kabotaj Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti'nin denizlerdeki egemenliğinin simgesi olmaya devam ediyor. 100 yıllık bu miras, genç nesillere aktarılırken, Mavi Vatan doktriniyle daha da güçleniyor. Türkiye, deniz ticaretinde ve deniz güvenliğinde bağımsız bir aktör olarak yoluna devam ediyor.
