Hollywood'un efsane yıldızı Marilyn Monroe, 1 Haziran 2026'da 100 yaşına girecek ancak ölümünün üzerinden 60 yıldan fazla geçmesine rağmen popüler kültür, onu belki de hayattayken olduğundan daha fazla sömürmeye devam ediyor. Göğüs röntgeninden mezarının üzerindeki fotoğraf haklarına kadar her şeyi satılan Monroe, bir ikon olmanın bedelini ölümünden sonra da ödüyor.
Mirası kim yönetiyor?
Monroe'nun ölümünden sonra hakları, aktrisin eğitim koçu olan Lee Strasberg'e ve daha sonra onun eşi Anna Strasberg'e geçti. 2011'de Anna Strasberg, Monroe'nun imaj haklarını 20 milyon dolara Authentic Brands Group'a (ABG) sattı. ABG, Monroe'nun adını ve fotoğraflarını kozmetik, moda ve ev eşyalarına lisanslayarak yılda milyonlarca dolar kazanıyor. Bu ticari faaliyetler, Monroe'nun vasiyetinde belirtilen hayır kurumlarına gidecek paranın azalmasına yol açtı.
Monroe'nun mahremiyeti ihlal ediliyor
2009 yılında, Monroe'nun 1954 yılına ait bir göğüs röntgeni açık artırmada 45.000 dolara satıldı. Röntgende, akciğerlerinde bir leke görülen Monroe'nun sağlık durumu aleni hale getirildi. 2022'de ise Monroe'nun Brentwood'taki evi, ölümünün 60. yılında 'deneyimsel bir anma' etkinliğine dönüştürülerek ziyarete açıldı. Mezarının bulunduğu Westwood Village Memorial Park Mezarlığı, fanların akınına uğrarken, mezar taşındaki fotoğrafın ticari kullanımı için ABG ücret alıyor.
Kardashian'lar ve pop kültür
Marilyn Monroe'nun en tartışmalı kullanımı hiç şüphesiz Kim Kardashian'ın 2022 Met Gala'sında giydiği, Monroe'ya ait 1962 yapımı elbiseydi. Elbiseye zarar verildiği iddiaları gündem olurken, bu olay Monroe'nun bir aksesuar gibi kullanıldığının simgesi haline geldi. Aynı yıl Netflix'in Blonde filmi, Monroe'nun istismara uğramış bir kurban olarak resmedilmesiyle eleştirildi. Film, Monroe'nun kariyeri boyunca uğradığı cinsel sömürüyü gösterirken, aynı zamanda bu sömürünün devamı olduğu yorumlarına yol açtı.
Yasal durum ve etik sorular
Kaliforniya yasaları, bir kişinin ölümünden sonra 70 yıl boyunca imaj haklarını koruyor. Monroe 1962'de öldüğü için hakları 2032'de kamu malı olacak. Ancak bu tarih yaklaşırken ABG, Monroe'nun adını marka olarak tescillemeye devam ediyor. Etik sorular ise devam ediyor: Ölen bir ünlüden para kazanmak ne kadar doğru? Onun onurunu korumak adına bir sınırlama olmalı mı? Monroe'nun hayranları 100. yaş gününde bir anma töreni düzenleyeceklerini açıklasa da, bu törenin sponsorları arasında ABG'nin de olacağı belirtiliyor. Bu durum, Monroe'nun ölümünden sonra da bir meta olarak kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
