Sakarya'nın Hendek ilçesindeki Çiğdem Yaylası'nda mantar toplamak için ağaçlık alanda gezen vatandaşlar, Türkiye'nin en zehirli ve nadir sürüngen türlerinden biri olan Baran engereği ile burun buruna geldi. Çalıların arasında hareketsiz yattığı için önce ölü sanılan, ancak yaklaşıldığında aniden tepki veren yılan, paniğe neden oldu. O anlar cep telefonu kamerasıyla görüntülendi.
Zehri 100 Kişiyi Öldürebilecek Güçte
Uzmanlara göre Baran engereği (Montivipera barani), Türkiye'de nadir görülen ve son derece tehlikeli bir tür. Bir ısırığındaki zehir miktarı, yetişkin bir insanı saniyeler içinde öldürebilecek kadar güçlü. Hatta bazı kaynaklar, tek bir Baran engereğinin zehirinin 100 kişiyi öldürmeye yeteceğini belirtiyor. Bu nedenle doğada karşılaşılması durumunda hiçbir şekilde müdahale edilmemesi gerekiyor.
Olay, Çiğdem Yaylası'nda mantar avına çıkan bir grup vatandaşın ormanlık alanda ilerlediği sırada meydana geldi. Gruptakiler, çalılıkların arasında hareketsiz duran yılanı fark etti. İlk başta ölü olduğunu düşündükleri yılanın yanına yaklaşan vatandaşlar, hayvanın aniden kıvrılarak savunma pozisyonu almasıyla neye uğradığını şaşırdı. Kısa süreli panik yaşandı ancak kimse zarar görmedi.
O anları cep telefonuyla kaydeden vatandaşlar, görüntüleri sosyal medyada paylaştı. Görüntülerde yılanın çalıların arasında hareketsiz duruşu ve ardından hızla uzaklaşması yer alıyor. Uzmanlar, görüntülerdeki yılanın Baran engereği olduğunu doğruladı.
Baran Engereği Hakkında Bilinmeyenler
Baran engereği, ilk kez 1983 yılında tanımlanan ve yalnızca Türkiye'nin belirli bölgelerinde yaşayan endemik bir tür. Genellikle 50-70 cm uzunluğunda olan bu yılan, sırtındaki koyu lekeler ve gri-kahverengi tonlarıyla dikkat çekiyor. Nemli ormanlık alanları, yaylaları ve taşlık bölgeleri habitat olarak seçiyor. Türkiye'de başta Sakarya, Bolu, Düzce ve Karabük olmak üzere Batı Karadeniz'in yüksek kesimlerinde görülüyor.
Baran engereğinin zehri, hemotoksik ve nörotoksik özellik taşıyor. Yani ısırık halinde hem kan pıhtılaşmasını bozuyor hem de sinir sistemini felç edebiliyor. Bu nedenle acil tıbbi müdahale gerektiriyor. Ancak nadir görüldüğü için bugüne kadar kaydedilmiş ısırık vakası sayısı oldukça az. Yine de uzmanlar, doğada karşılaşılması durumunda panik yapılmaması ve yavaşça uzaklaşılması konusunda uyarıyor.
Baran engereği, adını ünlü Türk herpetolog Prof. Dr. İbrahim Baran'dan alıyor. Tür, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından "hassas" kategorisinde sınıflandırılmış durumda. Yani nesli tehlike altında. Bu nedenle öldürülmesi kesinlikle yasak. Doğal yaşam alanlarının korunması, türün geleceği için kritik önem taşıyor.
Olayın ardından bölge sakinleri, yetkililerden yaylada uyarıcı tabelaların artırılmasını talep etti. Mantar toplamak için bölgeye gidenlerin dikkatli olması gerektiği vurgulandı. Uzmanlar, özellikle ilkbahar ve yaz aylarında yılanların aktif olduğunu, bu dönemde doğada dolaşanların uzun pantolon ve bot giymesi, çalılıklara el sokmaması gerektiğini belirtiyor.
Baran engereği, Türkiye'deki yılan türleri arasında en ölümcül olanlardan biri olarak kabul ediliyor. Ancak doğal denge açısından kemirgen popülasyonunu kontrol etmesi nedeniyle ekosistem için faydalı. Bu nedenle öldürmek yerine uzak durmak ve yaşam alanlarına saygı göstermek gerekiyor.
Doğa severler, bu tür karşılaşmaların artmasının nedenini iklim değişikliği ve habitat kaybına bağlıyor. İnsanların doğaya daha fazla girmesi de karşılaşma olasılığını yükseltiyor. Önemli olan, panik yapmadan güvenli mesafeyi korumak ve gerekirse uzmanlara haber vermek.
