Adana'da bu yıl rekor seviyeye ulaşması beklenen mandalina üretimi, fiyat düşüşü ve ihracat sorunları nedeniyle risk altında. Üreticiler, dalda kalan ürünler için çözüm arayışıyla Ankara'ya giderek yetkililerle görüşmeler gerçekleştirdi. Türkiye'nin önemli narenciye üretim merkezlerinden Adana'da, mandalina hasadı öncesi üreticilerin endişeleri artıyor. Rekor rekolte beklentisi, beraberinde fiyatların düşmesi ve ihracat kanallarının tıkanması riskini getiriyor. Üretici temsilcileri, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı yetkililerine sorunları iletti.
Rekor Rekolte ve Fiyat Paradoksu
Adana'da mandalina üretiminin bu yıl 1 milyon tonu aşması bekleniyor. Ancak yüksek rekolte, iç piyasada arz fazlası yaratarak fiyatların maliyetin altına düşmesine neden olabilir. Üreticiler, geçen yıl kilogramı 5-6 TL'den satılan mandalinanın bu yıl 2-3 TL seviyelerine gerilemesinden endişe ediyor. Artan gübre, ilaç ve işçilik maliyetleri karşısında bu fiyatların sürdürülemez olduğunu belirtiyorlar. Adana Çiftçiler Birliği Başkanı, "Maliyetlerimiz her geçen gün artıyor. Eğer fiyatlar bu seviyelerde kalırsa birçok üretici zarar edecek ve gelecek yıl üretimden vazgeçebilir" dedi.
İhracat tarafında ise Rusya ve Irak gibi geleneksel pazarlarda yaşanan sıkıntılar dikkat çekiyor. Rusya'nın uyguladığı ek vergiler ve Irak'ta yaşanan ekonomik istikrarsızlık, ihracatçıların elini zayıflatıyor. Ayrıca, Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracatta kalite standartları ve rekabet koşulları zorlu bir süreç yaratıyor. Üreticiler, ihracatın desteklenmesi ve yeni pazarlar bulunması gerektiğini vurguluyor.
Ankara'da Yoğun Diplomasi Trafiği
Adana'dan gelen üretici heyeti, Ankara'da Tarım ve Orman Bakanı ile Ticaret Bakanı'nı ziyaret etti. Görüşmelerde, fiyat düşüşlerinin önlenmesi için alınabilecek önlemler masaya yatırıldı. Talep edilen önlemler arasında; ihracat teşviklerinin artırılması, iç piyasada alım garantisi, kooperatifleşmenin teşvik edilmesi ve soğuk hava depolarının yaygınlaştırılması yer alıyor. Ayrıca, mandalina suyu ve konsantre gibi katma değerli ürünlere yönelik işleme tesislerinin kurulması için devlet desteği isteniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri, sorunun çözümü için çalışma başlatıldığını ve kısa sürede somut adımlar atılacağını belirtti.
Bakanlık, ayrıca üreticilere yönelik eğitim programları ve Ar-Ge çalışmaları ile verimin artırılmasını hedefliyor. Ancak üreticiler, acil çözüm bekliyor. Hasat sezonunun yaklaşması, zamanın daraldığını gösteriyor. Üretici temsilcileri, hükümetin fiyat istikrarı için müdahale etmemesi halinde ürünlerin dalda kalacağı uyarısında bulunuyor.
Ekonomik ve Sosyal Boyut
Adana'da mandalina üretimi, binlerce ailenin geçim kaynağı. Tarım ve sanayi sektöründe istihdam sağlayan narenciye, bölge ekonomisinin bel kemiği durumunda. Fiyat düşüşleri, sadece üreticileri değil, tarım işçilerini, nakliyecileri ve paketleme tesislerini de olumsuz etkiliyor. Bölgede son yıllarda artan mazot, gübre ve ilaç fiyatları, çiftçinin belini bükmüş durumda. Bir üretici, "Geçen yıl 100 bin TL kazanırken bu yıl aynı ürünü 50 bin TL'ye satmak zorunda kalırsam, borçlarımı ödeyemem" diyerek durumun ciddiyetini ortaya koydu.
Tarım ekonomistleri, sorunun yapısal olduğunu belirtiyor. Türkiye'de tarımsal üretimin planlanması, pazarlama kanallarının iyileştirilmesi ve ihracat çeşitliliğinin artırılması gerekiyor. Aksi halde her yıl benzer krizlerin yaşanabileceği uyarısı yapılıyor. Ayrıca, iklim değişikliği ve su kaynaklarının azalması, narenciye üretimini tehdit eden diğer faktörler arasında.
Gelecek İçin Öneriler
- İhracat teşviklerinin artırılması ve yeni pazarların açılması
- Üretici kooperatiflerinin güçlendirilmesi ve pazarlama ağının iyileştirilmesi
- Soğuk hava depolarının yaygınlaştırılması ve ürün depolama kapasitesinin artırılması
- Katma değerli ürünlere yönelik işleme tesislerinin kurulması
- Fiyat istikrarı için alım garantisi veya destekleme alımları
- Tarımsal sigorta sisteminin etkinleştirilmesi
Üreticiler, hükümetin acilen harekete geçmesini ve mandalina üreticisinin sesini duymasını istiyor. Aksi takdirde, bu yıl dalda kalan ürünler, gelecek yıllarda üretim kaybına ve bölge ekonomisinin daralmasına yol açabilir. Ankara'daki görüşmelerin sonucu, sadece Adana için değil, tüm narenciye sektörü için belirleyici olacak. Tarım politikalarının gözden geçirilmesi ve üretici lehine düzenlemeler yapılması, sektörün sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.
