Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yukarı çekmesi, Fed üyelerinden gelen şahin faiz artışı sinyalleri ve yapay zeka devlerine yönelik karlılık endişelerinin teknoloji hisselerinde satışları derinleştirmesiyle haftanın son işlem gününü baskı altında geçiriyor. Yatırımcılar, artan belirsizlik ortamında risk iştahını azaltarak güvenli limanlara yöneliyor.
Petrol Fiyatları Jeopolitik Gerilimle Yükselişte
Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açtı. Brent petrol varil fiyatı, son 24 saatte yüzde 2'den fazla artışla 90 dolar seviyesinin üzerine çıktı. Bölgedeki çatışmaların genişleyebileceği endişesi, arz güvenliğine dair soru işaretlerini artırıyor. Analistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Enerji maliyetlerindeki artış, özellikle Avrupa ve Asya ekonomileri için ithalat faturalarını yükseltirken, merkez bankalarının faiz politikalarını daha da karmaşık hale getiriyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) yetkilileri, jeopolitik risklerin küresel büyüme görünümünü aşağı yönlü tehdit ettiğini belirtiyor.
Fed Üyelerinden Şahin Mesajlar
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri, enflasyonla mücadelede kararlılıklarını yineleyerek piyasalarda faiz artırımı beklentilerini güçlendirdi. Fed Guvernörü Christopher Waller, yaptığı açıklamada "enflasyonun kalıcı olduğuna dair işaretler görürsek, ek faiz artışları masada" dedi. Benzer şekilde, Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester da "faiz oranlarını daha uzun süre yüksek tutmamız gerekebilir" ifadesini kullandı.
Bu açıklamalar, piyasalarda Fed'in Mart toplantısında faiz artırımına gidebileceği yönündeki beklentileri artırdı. Fed fon vadeli işlemleri, yıl sonuna kadar en az bir çeyrek puanlık artırım olasılığını yüzde 70'e çıkardı. Yüksek faiz ortamı, hisse senedi değerlemeleri üzerinde baskı oluştururken, özellikle büyüme odaklı teknoloji şirketlerini olumsuz etkiliyor.
Yapay Zeka Hisselerinde Kar Realizasyonu
Yapay zeka alanında faaliyet gösteren dev teknoloji şirketlerinin hisseleri, karlılık endişeleriyle sert satış baskısıyla karşılaştı. Nvidia, Microsoft ve Alphabet gibi şirketlerin hisseleri gün içinde yüzde 3 ila 5 arasında değer kaybetti. Yatırımcılar, yapay zeka yatırımlarının kısa vadede beklenen getiriyi sağlayıp sağlamayacağını sorguluyor.
Analistler, yapay zeka teknolojilerine yönelik aşırı iyimserliğin fiyatlara yansıdığını, ancak şirketlerin bu yatırımlardan elde edeceği gelirin zaman alabileceğini vurguluyor. Morgan Stanley stratejisti Michael Wilson, "Yapay zeka heyecanı, temel göstergelerle desteklenmediği takdirde düzeltme kaçınılmaz" değerlendirmesinde bulundu.
Piyasalarda Genel Görünüm
ABD borsalarında S&P 500 endeksi yüzde 1,2, Nasdaq Composite ise yüzde 1,8 değer kaybetti. Avrupa'da Stoxx 600 endeksi yüzde 0,9 gerilerken, Asya piyasalarında da satıcılı bir seyir hakim oldu. Güvenli liman olarak görülen altın, ons başına 2.050 dolara yükselirken, ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,3'e çıktı.
Dolar endeksi, Fed'in şahin duruşu ve jeopolitik risklerin etkisiyle 104 seviyesinin üzerine tırmandı. Gelişmekte olan ülke para birimleri ise dolar karşısında değer kaybetti. Türkiye'de Borsa İstanbul BIST 100 endeksi günü yüzde 1,5 düşüşle tamamladı; dolar/TL kuru 30,20 seviyesine yaklaştı.
Uzmanlardan Uyarılar
Piyasa uzmanları, önümüzdeki dönemde jeopolitik gelişmelerin ve Fed'in faiz kararlarının belirleyici olacağını belirtiyor. Jeopolitik risk danışmanlık şirketi Eurasia Group, Orta Doğu'daki gerilimin enerji fiyatları üzerinden küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
Öte yandan, yapay zeka sektöründeki dalgalanmaların geçici olabileceğini savunan görüşler de var. Goldman Sachs analistleri, "Uzun vadede yapay zeka verimlilik artışı sağlayacak ve bu da hisse fiyatlarına olumlu yansıyacak" öngörüsünü paylaştı. Ancak kısa vadede volatilitenin devam etmesi bekleniyor.
Sonuç ve Beklentiler
Küresel piyasalar, jeopolitik riskler, merkez bankası politikaları ve teknoloji sektöründeki karlılık endişeleri arasında sıkışmış durumda. Yatırımcılar, önümüzdeki hafta açıklanacak ABD enflasyon verisi ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın kongre konuşmasını yakından takip edecek. Belirsizlik ortamında, portföy çeşitlendirmesi ve risk yönetimi ön plana çıkıyor.
Uzmanlar, jeopolitik gerilimin uzaması halinde petrol fiyatlarının 100 doları aşabileceği, bunun da küresel enflasyonu yukarı çekerek merkez bankalarını daha agresif adımlar atmaya zorlayabileceği görüşünde. Yapay zeka hisselerindeki düzeltmenin ise sektördeki balon tartışmalarını yeniden alevlendirdiği gözlemleniyor.
