İstanbul Maltepe'de 7 katlı bir binanın çökmesi, kent genelinde yapı güvenliği endişelerini yeniden alevlendirdi. Olayın ardından binlerce vatandaş, oturdukları binaların güvenli olup olmadığını kontrol etmek için e-Devlet platformuna yöneldi. Özellikle 'Yapı Güvenliği Sorgulama' ekranındaki bir kod, ev sahiplerinin ve kiracıların en çok merak ettiği konu haline geldi.
E-Devlet'te Yapı Güvenliği Nasıl Sorgulanır?
Vatandaşlar, e-Devlet üzerinden 'Bina Güvenlik Belgesi' veya 'Yapı Ruhsatı' sorgulaması yaparak oturdukları binanın yasal durumunu görebiliyor. Ancak asıl kritik nokta, binanın 'riskli yapı' olarak tespit edilip edilmediği. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sunduğu hizmetle, adres bilgilerinizi girerek binanızın risk durumunu öğrenmek mümkün. Eğer sorgulama sonucunda 'Riskli Yapı' ibaresi çıkıyorsa, bu bina için yıkım veya güçlendirme kararı alınmış olabilir. Uzmanlar, özellikle 1999 öncesi yapılan binaların bu sorgulamada sıkça riskli çıkabileceğini belirtiyor.
Maltepe'deki Çökme Sonrası Uzmanlardan Uyarılar
İnşaat mühendisleri, Maltepe'deki çökmenin nedeninin henüz resmi olarak açıklanmadığını ancak benzer yapıların deprem yönetmeliğine uygun olmadığını vurguluyor. 7 katlı binanın çöküşü, çevredeki binalarda da hasar riski oluşturdu. Belediye ekipleri, bölgede inceleme başlattı ve çevre binalarda oturanlar tahliye edildi. Vatandaşlar ise e-Devlet'teki sorgulama ekranına akın ederek kendi binalarının durumunu kontrol etmeye çalışıyor. Ancak sistemde yoğunluk nedeniyle zaman zaman erişim sorunları yaşanıyor.
Hangi Binalar Risk Taşıyor?
Uzmanlara göre, 1975 öncesi yapılan betonarme binalar, deniz kumu kullanılan yapılar, kaçak kat çıkılan binalar ve zemin etüdü yapılmadan inşa edilen yapılar büyük risk altında. Maltepe'de çöken binanın da bu kriterlerden bazılarını taşıdığı iddia ediliyor. Vatandaşların e-Devlet'te 'Riskli Yapı Tespiti' sorgulaması yaparken, aynı zamanda binanın deprem performans analizini de yaptırmaları öneriliyor. Belediyeler, talep üzerine ücretsiz ön inceleme hizmeti sunuyor.
E-Devlet Sorgulama Adımları
- e-Devlet kapısına giriş yapın.
- Arama çubuğuna 'Riskli Yapı Sorgulama' yazın.
- Çıkan hizmete tıklayın ve adres bilgilerinizi girin.
- Ekranda binanızın risk durumu ve varsa alınmış kararlar görüntülenir.
- Eğer 'Riskli Yapı' ibaresi varsa, ilgili belediyeye başvurarak detaylı bilgi alabilirsiniz.
Ayrıca, 'Bina Kimlik Belgesi' sorgulaması ile binanın yapım yılı, kat sayısı ve ruhsat durumu gibi bilgilere ulaşabilirsiniz. Bu belge, binanın yasal statüsünü gösterir.
Yetkililerden Açıklamalar ve Çalışmalar
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Maltepe'deki olayın ardından kent genelinde riskli yapı taramasını hızlandırdığını duyurdu. Bakanlık, 2023 yılında başlatılan 'Kentsel Dönüşüm Seferberliği' kapsamında İstanbul'da 50 bin riskli yapının dönüştürüldüğünü açıkladı. Ancak uzmanlar, bu sayının yetersiz olduğunu ve özellikle Maltepe, Kartal, Pendik gibi ilçelerde riskli yapı stokunun fazlalığına dikkat çekiyor. Belediyeler ise vatandaşları bilinçli olmaya ve şüpheli durumlarda hemen yetkililere başvurmaya çağırıyor.
Vatandaşlar Ne Yapmalı?
Oturduğu binanın güvenliğinden endişe eden vatandaşlar için birkaç önemli adım bulunuyor. Öncelikle e-Devlet'ten risk durumunu kontrol edin. Eğer binanız riskli çıkarsa, belediyenin kentsel dönüşüm birimine başvurun. Binanızda çatlak, kolon hasarı veya zemin kayması gibi belirtiler varsa, vakit kaybetmeden bir inşaat mühendisine danışın. Ayrıca, apartman yönetimiyle görüşerek ortak bir deprem güçlendirme projesi için adım atabilirsiniz. Unutmayın, deprem kuşağında yer alan Türkiye'de yapı güvenliği ihmal edilecek bir konu değil.
Maltepe'de yaşanan çökme, bir kez daha yapı denetiminin ve kentsel dönüşümün önemini gözler önüne serdi. E-Devlet'teki sorgulama ekranı, vatandaşların bilinçlenmesi için önemli bir araç olsa da, tek başına yeterli değil. Yetkililerin denetimleri sıklaştırması, yapı sahiplerinin de sorumluluk alması gerekiyor. Aksi halde benzer acı olayların yaşanması kaçınılmaz olabilir. Herkesin oturduğu binanın güvenliğinden emin olması, hem kendi hayatı hem de sevdikleri için hayati önem taşıyor.
