İstanbul Maltepe'de 7 katlı bir binanın çökme anına ilişkin görüntüler ortaya çıktı. Olay, sabah saatlerinde meydana geldi. Görüntülerde binanın yan tarafındaki istinat duvarının patlamasıyla yapının hızla yıkıldığı görülüyor. İlk belirlemelere göre 3 kişi yaralandı, çevredeki binalar tahliye edildi. Yetkililer, binanın 2018'de yıkım kararı alındığını ancak kararın uygulanmadığını açıkladı. İncelemede kaçak kat ve kolon kesintisi tespit edildi.
Olayın Gelişimi ve İlk Müdahale
Maltepe'de sabah 06:30 sularında meydana gelen çökme, çevrede paniğe neden oldu. Görgü tanıkları, binanın çökmeden önce büyük bir gürültüyle sarsıldığını ve ardından toz bulutunun yükseldiğini ifade etti. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) itfaiye ekipleri, olay yerine 5 dakika içinde ulaştı. İlk müdahalede enkaz altında kalan 3 kişi yaralı olarak kurtarıldı ve çevredeki hastanelere kaldırıldı. Yaralıların hayati tehlikesinin bulunmadığı öğrenildi.
Maltepe Belediyesi ve İBB ekipleri, bölgede geniş çaplı bir güvenlik önlemi aldı. Çevredeki 4 bina tedbir amaçlı tahliye edildi. Elektrik ve doğalgaz hatları kesildi. AFAD ve UMKE ekipleri, enkaz altında başka kimsenin olup olmadığını tespit etmek için çalışma başlattı. Valilik, olayla ilgili idari soruşturma başlatıldığını duyurdu.
İncelemeler: Kaçak Kat ve Kolon Kesintisi
İlk teknik incelemeler, binanın projesine aykırı olarak 2 kaçak kat eklendiğini ve zemin kattaki kolonların kesildiğini ortaya koydu. 1995 yılında inşa edilen binanın, 2010 yılında yapılan tadilat sırasında taşıyıcı sistemde değişiklik yapıldığı belirlendi. Uzmanlar, bu tür müdahalelerin binanın deprem dayanımını ciddi şekilde azalttığını vurguladı.
Maltepe Belediyesi yetkilileri, 2018 yılında binanın riskli yapı olarak tespit edildiğini ve yıkım kararı çıkarıldığını ancak mülk sahiplerinin itirazı üzerine sürecin sürüncemede kaldığını belirtti. Kararın uygulanmaması, çöküşün temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Bina sakinleri ise yıllardır çatlaklar ve su sızıntıları olduğunu, ancak gerekli onarımın yapılmadığını iddia etti.
Arka Plan: Kentsel Dönüşüm ve Denetim Eksikliği
İstanbul'da benzer yapı stokunun fazlalığı, kentsel dönüşümün önemini bir kez daha gündeme getirdi. 2012'de çıkarılan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında birçok bina dönüştürülmüş olsa da, Maltepe'deki bu bina gibi riskli yapıların dönüşümü çeşitli nedenlerle gecikebiliyor. Uzmanlar, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve kaçak yapılaşmanın önlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verilerine göre, İstanbul'da 1,5 milyon konutun riskli olduğu tahmin ediliyor. Maltepe'deki olay, bu riskin ne kadar yakıcı olduğunu gösterdi. Bölge sakinleri, yetkililerin bir an önce diğer riskli binaları da incelemesini talep ediyor. Maltepe Belediye Başkanı, olay sonrası yaptığı açıklamada, ilçedeki tüm riskli yapıların taranacağını ve gerekli işlemlerin hızlandırılacağını söyledi.
Sonuç ve Değerlendirme
Maltepe'deki çökme, kentsel dönüşüm ve yapı denetimi konusundaki eksiklikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Olayın ardından başlatılan soruşturmanın, sorumluları ortaya çıkaracağı ve benzer faciaların önlenmesi için ders olacağı umuluyor. Ancak uzmanlar, mevcut yapı stokunun büyüklüğü düşünüldüğünde, acil ve etkili bir denetim mekanizmasının şart olduğunu vurguluyor. Vatandaşların da binalarındaki yapısal sorunları bildirmesi ve yetkililerin bu bildirimleri ciddiye alması gerekiyor. İstanbul'un deprem gerçeği göz önüne alındığında, bu tür olayların tekrarlanmaması için yapı güvenliği konusunda toplumsal bir seferberlik gerekiyor.
