Hazine ve Maliye Bakanlığı, sıfır otomobil satışlarında bayilerin pandemi döneminde el altından aldığı ek ücretler ve zorunlu aksesuar uygulamalarına yönelik geriye dönük bir denetim başlattı. 2021-2024 yılları arasında satılan yaklaşık 4 milyon aracı kapsayan inceleme kapsamında, usulsüzlük tespit etmek amacıyla bayilerden 15 gün içinde fatura ve belge talep edildi. Süresinde bilgi vermeyenlere idari para cezası uygulanacağı bildirildi.
Denetim kapsamı ve usulsüzlükler
Söz konusu denetim, sıfır araç almak isteyen tüketicilerden bayiler tarafından talep edilen ek ödemeleri, zorunlu aksesuar dayatmalarını ve kayıt dışı işlemleri hedef alıyor. Pandemi sonrası artan araç talebi ve tedarik sorunları nedeniyle piyasa fiyatının üzerinde satış yapan bayiler, tüketicileri mağdur etmişti. Bakanlık yetkilileri, bu tür uygulamaların haksız rekabete yol açtığını ve vergi kaybına neden olduğunu belirtiyor.
Denetimlerde, bayilerin sattığı her bir araç için düzenlenen faturalar, ek hizmet bedelleri ve aksesuar faturaları incelenecek. Ayrıca, tüketicilerden gelen şikayetler doğrultusunda, bazı bayilerin araç teslimini geciktirerek veya stok yaparak fiyat artışına gittiği tespit edildi. Bakanlık, bu tür spekülatif hareketlerin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Vergi kaybı ve önlemler
Maliye Bakanlığı, sıfır araç satışlarındaki kayıt dışı ek gelirlerin vergilendirilmemesi nedeniyle yıllık milyarlarca lira vergi kaybı oluştuğunu tahmin ediyor. Denetimlerle birlikte, bayilerin gerçek cirolarının tespit edilmesi ve vergi matrahlarının doğru hesaplanması hedefleniyor. Geçmişe dönük incelemelerle, usulsüzlük yapan bayilere ceza kesilmesinin yanı sıra, tüketicilere fazladan ödetilen bedellerin iadesi de gündeme gelebilir.
Bakanlık ayrıca, ikinci el araç piyasasında da benzer denetimleri genişletmeyi planlıyor. Sıfır araçlardaki fiyat manipülasyonunun ikinci el fiyatlarını da etkilediği, bu nedenle zincirleme bir etki yarattığı ifade ediliyor. Tüketici dernekleri, bu denetimlerin piyasada şeffaflığı artıracağını ve mağduriyetlerin giderilmesine katkı sağlayacağını belirtiyor.
Tüketicilere çağrı
Maliye Bakanlığı, mağdur olan tüketicileri, araç alımında karşılaştıkları usulsüzlükleri Bakanlığın iletişim kanallarına bildirmeye davet etti. Tüketicilerin, faturada belirtilmeyen her türlü ödeme veya zorunlu tutulan aksesuar satışını şikayet etmeleri halinde, incelemelerin hızlandırılacağı kaydedildi. Bakanlık ayrıca, bayilerin satış sonrası müşteri memnuniyetini artırmak için de çalışmalar yürütüyor.
Ekonomi uzmanları, bu tür operasyonların piyasa disiplinini sağlamada önemli olduğunu, ancak kalıcı çözüm için yasal düzenlemelerin de gerekli olduğunu vurguluyor. Araç fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki baskısı dikkate alındığında, Maliye Bakanlığı'nın adımlarının olumlu karşılandığı ifade ediliyor. Önümüzdeki günlerde denetim sonuçları ve cezalar kamuoyuyla paylaşılacak.
Sonuç olarak, sıfır araç piyasasında yaşanan usulsüzlüklerin önüne geçilmesi için başlatılan bu operasyon, tüketiciyi koruma ve vergi adaletini sağlama açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Bakanlığın kararlı tutumu, piyasa oyuncularına caydırıcı bir mesaj veriyor.
