Malatya'da kayısı üreticileri, hasat döneminde artan girdi maliyetleri ve düşük kuru kayısı fiyatları nedeniyle zor günler geçiriyor. Üreticiler, yüksek maliyetlerin karşılanamadığını, ürünlerini satamadıklarını ve işçi ücretlerini ödeyemediklerini belirterek, bu duruma çözüm bulunmasını istiyor. Özellikle son yıllarda artan gübre, mazot ve işçilik maliyetleri, üreticilerin belini bükerken, kuru kayısı fiyatlarının düşük kalması ise tepkilere yol açıyor. Üreticiler, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) alım yapmasını ve fiyatların desteklenmesini talep ediyor.
Üreticilerin Tepkisi ve Talepleri
Malatya'nın çeşitli ilçelerinde kayısı üretimi yapan çiftçiler, bu yılki hasat döneminde yaşadıkları sıkıntıları dile getirdi. Birçok üretici, maliyetlerin karşılanamadığını, bu nedenle ürünlerini toplayamadıklarını veya topladıkları ürünü satamadıklarını ifade etti. Üreticilerden Hasan Yılmaz, “Geçen yıla göre gübre ve mazot fiyatları neredeyse iki katına çıktı. İşçi ücretleri de arttı. Ancak kuru kayısı fiyatları aynı kaldı, hatta düştü. Bu şartlarda üretim yapmak imkansız hale geldi. Kayısının sahibi yok, kimse bizi duymuyor” dedi. Bir diğer üretici Ayşe Demir ise, “Ürünümüzü satamazsak işçilerin parasını nasıl ödeyeceğiz? TMO'nun bir an önce alım yapması lazım. Yetkililerin sesimizi duymasını istiyoruz” şeklinde konuştu.
Üreticiler, özellikle TMO'nun alım fiyatlarını açıklamasını ve piyasaya müdahale etmesini bekliyor. Ayrıca, girdi maliyetlerindeki artışın durdurulması ve üreticilere doğrudan destek verilmesi taleplerini dile getiriyor. Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, “Kayısı, Malatya'nın can damarıdır. Bu yıl fiyatlar üreticiyi mağdur etti. Yetkililerin bu soruna acil çözüm bulması gerekiyor. Aksi takdirde kayısı üretimi ciddi zarar görecek” ifadelerini kullandı.
Kayısının Ekonomik Önemi
Türkiye, dünya kuru kayısı üretiminde lider konumda. Bu üretimin büyük bir kısmı ise Malatya'da gerçekleştiriliyor. Kayısı, sadece üreticiler için değil, bölge ekonomisi için de büyük önem taşıyor. Malatya'da kayısıdan elde edilen gelir, ilin ihracatında önemli bir paya sahip. Ancak son yıllarda iklim değişikliği, artan maliyetler ve düşük fiyatlar nedeniyle üreticiler zorluk yaşıyor. Bu durum, hem üreticilerin gelirini azaltıyor hem de üretim miktarını etkiliyor.
Kayısı üreticileri, fiyatların düşük olmasının yanı sıra, aracıların payının yüksek olmasından da şikayetçi. Üreticiler, ürünlerini doğrudan pazarlayamadıklarını, aracılar nedeniyle düşük fiyata satmak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Bu nedenle, üreticilerin örgütlenmesi ve doğrudan satış kanallarının oluşturulması gerektiği vurgulanıyor.
Uzmanlar, kuru kayısı fiyatlarının düşük olmasının arz fazlasından kaynaklandığını, bu nedenle üretim planlamasının yapılması gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca, katma değeri yüksek ürünlere yönelmenin önemine dikkat çekiyorlar. Örneğin, kayısının işlenerek daha yüksek fiyata satılması, üreticilerin gelirini artırabilir. Ancak bu konuda üreticilere yeterli destek verilmiyor.
Sektörün Beklentileri ve Çözüm Önerileri
Kayısı üreticilerinin yaşadığı sorunların çözümü için çeşitli öneriler öne çıkıyor. Bunlar arasında TMO'nun alım yapması, prim desteklerinin artırılması, üretim planlaması yapılması ve üreticilerin örgütlenmesinin teşvik edilmesi sayılabilir. Ayrıca, ihracatın artırılması için uluslararası pazarlara yönelik tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Kayısı üreticileri, yaşadıkları sorunların çözülmemesi halinde üretimden vazgeçebileceklerini, bunun da bölge ekonomisini olumsuz etkileyeceğini vurguluyor.
Sonuç olarak, Malatya'da kayısı üreticileri, maliyetlerin artması ve fiyatların düşmesi nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Üreticilerin sesini duyurmak ve sorunlarına kalıcı çözümler bulmak, hem bölge ekonomisi hem de Türkiye'nin kayısı ihracatı için büyük önem taşıyor. Bu bağlamda, yetkililerin üreticilerin taleplerini dikkate alarak harekete geçmesi bekleniyor.
