Malatya'nın Darende ilçesinde yaşayan emekli öğretmen ve etnografik sanatçı Fikri Çalışkan (68), doğadan topladığı atık malzemeleri kullanarak geçmiş yaşam biçimlerini anlatan eserler üretiyor. Çalışkan, 40 yıllık öğretmenlik kariyerinin ardından emekli olduktan sonra hobi olarak başladığı bu çalışmalarla çevresinden büyük takdir topluyor. Atık ahşap, metal, plastik ve kumaş parçalarını kullanarak oluşturduğu minyatür köy evleri, tarihi araçlar ve günlük yaşam sahneleri, adeta bir açık hava müzesini andırıyor.
Atıkların dönüşümüyle kültürel miras
Fikri Çalışkan, eserlerinde genellikle Darende ve çevresinin 50-100 yıl önceki yaşam biçimlerini yansıtıyor. Doğada bulduğu her türlü atık malzemeyi değerlendiren sanatçı, bir tahta parçasını değirmen çarkına, paslı bir metali at arabası tekerleğine dönüştürüyor. Çalışkan, "Amacım, unutulmaya yüz tutmuş değerleri gelecek nesillere aktarmak. Doğadan topladığım malzemeleri kullanarak hem çevreye katkı sağlıyorum hem de kültürel mirasa sahip çıkıyorum" diyor.
Eserlerin detayları ve sergilenmesi
Sanatçının eserleri arasında minyatür köy evleri, at arabaları, su değirmenleri, tandır fırınları ve geleneksel giysili insan figürleri bulunuyor. Her bir eser, en ince ayrıntısına kadar özenle işleniyor. Çalışkan, "Bir eser üzerinde bazen haftalarca çalışıyorum. Önemli olan, malzemenin ruhunu yakalamak" ifadelerini kullanıyor. Bugüne kadar 200'den fazla eser üreten Çalışkan, bunları evinin bahçesinde oluşturduğu mini bir sergi alanında ziyaretçilere açıyor. Özellikle gençlerin ilgisi yoğun olan sergi, hafta sonları ziyaretçi akınına uğruyor.
Çevre bilinci ve sanat
Fikri Çalışkan'ın çalışmaları, atık malzemelerin sanata dönüştürülebileceğini göstererek çevre bilincine de katkı sağlıyor. Eserlerinde kullandığı malzemelerin tamamını doğadan topladığını belirten Çalışkan, "Her atık çöp değildir. Biraz hayal gücüyle her şey sanata dönüşebilir" diyor. Bu yönüyle Çalışkan, hem sanatseverlerin hem de çevre gönüllülerinin ilgisini çekiyor. İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Çalışkan'ın eserlerini okullarda geçici sergilerle öğrencilere tanıtmayı planlıyor.
Gelecek planları
Emekli öğretmen, ilerleyen dönemde eserlerini daha geniş kitlelere ulaştırmak için dijital platformlarda sergi açmayı düşünüyor. Ayrıca, Darende'nin turistik tanıtımına katkı sağlamak amacıyla ilçedeki bir parka kalıcı bir eser yerleştirme projesi üzerinde çalışıyor. Çalışkan, "Bu toprakların kültürünü yaşatmak benim için bir borç. Gençlerin geçmişle bağ kurmasını istiyorum" sözleriyle kararlılığını ortaya koyuyor.
