Malatya'da 6 Şubat depremlerinin ardından çarşı merkezinde yeniden inşa edilen iş yerleri, bacasız olarak teslim edilmeye başlanınca esnaf büyük bir şaşkınlık yaşadı. Malatya Lokantacılar ve Kebapçılar Esnaf Odası Başkanı Murat Keskin, yeni dükkanların mutfak ve baca altyapısından yoksun olduğunu belirterek, “Bacası olmadan kebapçı nasıl çalışacak, dönerci nasıl çalışacak, tavacı nasıl çalışacak” diye sordu. Depremde ağır hasar alan kent merkezinde TOKİ tarafından yapılan yeni ticari alanların, özellikle yiyecek sektöründe faaliyet gösteren esnaf için kullanılamaz durumda olduğu ifade ediliyor.
Esnafın talepleri dikkate alınmadı
Keskin, yeni iş yerlerinin planlanması aşamasında esnafın görüşlerinin alınmadığını ve bu nedenle ortaya böyle bir sorun çıktığını söyledi. “Deprem bölgesinde esnafın ayağa kalkması için her türlü desteğin verilmesi gerekirken, yapılan iş yerleri adeta kullanılamaz halde. Biz kebapçıyız, dönerciyiz, tavacıyız. Bacasız bir mutfak nasıl çalışsın? Bu dükkanı açıp da nasıl ekmek parası kazanacağız?” diye konuşan Keskin, yetkililere seslendi.
Deprem sonrası Malatya'da yeniden yapılanma
6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde Malatya da büyük yıkım yaşadı. Şehir merkezindeki birçok bina yıkılırken, ticari hayat durma noktasına geldi. Devlet, depremzedelerin yeniden iş sahibi olabilmesi için TOKİ aracılığıyla yeni iş yerleri inşa etmeye başladı. Ancak bu iş yerlerinin altyapısının esnafın ihtiyaçlarına göre tasarlanmadığı ortaya çıktı. Özellikle yiyecek sektöründe çalışan esnaf, baca ve havalandırma sistemlerinin olmaması nedeniyle mağdur oldu.
Keskin, konuyla ilgili Malatya Valiliği ve TOKİ'ye başvurduklarını ancak henüz bir yanıt alamadıklarını belirtti. “Biz sadece bacasız iş yeri değil, aynı zamanda doğal gaz ve elektrik altyapısının da yetersiz olduğu bir alanla karşı karşıyayız. Yetkililerden bir an önce bu sorunun çözülmesini istiyoruz” dedi.
Öte yandan, Malatya esnafı, kentteki ekonomik canlanmanın ancak iş yerlerinin faaliyete geçmesiyle mümkün olabileceğini vurguluyor. Deprem bölgesinde işsizlik oranının yüksek olduğuna dikkat çeken esnaf, yeni iş yerlerinin bir an önce kullanıma hazır hale getirilmesini talep ediyor.
Esnaf odasından çözüm çağrısı
Murat Keskin, sorunun çözümü için TOKİ ve belediye yetkilileriyle bir toplantı yapılmasını önerdi. “Biz bu işin uzmanıyız. Nasıl bir mutfak olması gerektiğini, bacanın nerede ve nasıl olması gerektiğini biliriz. Yetkililer bizimle istişare etseydi bu sorun yaşanmazdı. Şimdi yapılması gereken, mevcut yapılara sonradan baca ve havalandırma sistemi eklemek. Bunun için de ek bütçe ve zaman gerekiyor. Ancak bunu yapmazsak, bu dükkanlar boş kalacak” diye konuştu.
Malatya lokantacılar ve kebapçılar odası, konuyu takip etmek üzere bir komisyon oluşturdu. Komisyon, önümüzdeki günlerde Ankara'ya giderek yetkililerle görüşmeyi planlıyor.
Bacasız iş yerleri: Bir planlama hatası mı?
Deprem sonrası hızlı yapılaşma sürecinde bazı detayların gözden kaçtığı anlaşılıyor. Uzmanlar, toplu konut ve ticari alan projelerinde, iş yerlerinin sektörel ihtiyaçlarına göre tasarlanması gerektiğini vurguluyor. Bacasız bir kebapçı dükkanının çalışmasının mümkün olmadığını belirten sektör temsilcileri, bu tür hataların telafisinin zaman ve maliyet açısından zor olduğuna işaret ediyor.
Öte yandan, benzer sorunların başka deprem bölgelerinde de yaşandığı ifade ediliyor. Kahramanmaraş, Adıyaman ve Hatay'da da yeni iş yerlerinin altyapı eksiklikleri nedeniyle esnafın mağdur olduğu biliniyor. Bu durum, deprem bölgelerindeki yeniden yapılanma sürecinin daha planlı ve esnaf odaklı yürütülmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Malatya esnafı, yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi için yetkililere seslenirken, bir an önce somut adımlar atılmasını bekliyor. Aksi halde, yeni iş yerlerinin amacına ulaşamayacağı ve esnafın zor durumda kalacağı ifade ediliyor.
