Malatya'nın Darende ilçesinde, kayısıya alternatif gelir kaynağı olarak yetiştirilen lavanta bitkisinde hasat dönemi başladı. İlçeye bağlı kırsal mahallelerde mor renkleriyle göz kamaştıran lavanta tarlalarında üreticiler, ilk hasadın heyecanını yaşıyor. Darende Belediyesi ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün destekleriyle hayata geçirilen proje kapsamında, birkaç yıl önce deneme amaçlı ekilen lavanta fideleri, artık ticari boyuta ulaştı. Hasadın ilk günlerinde tarlaları dolduran çiftçiler, özellikle kuru tarım alanlarında iyi verim alındığını belirtiyor. Bölgede kayısıya bağımlılığı azaltmak ve alternatif ürün çeşitliliğini artırmak hedefleniyor.
Lavanta Yetiştiriciliği Nasıl Başladı?
Darende'de lavanta üretimi, yaklaşık 5 yıl önce Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "Alternatif Ürün Projesi" kapsamında başlatıldı. İlk etapta 10 dekar alanda deneme ekimi yapılırken, bugün itibarıyla 500 dekarı aşan bir alana yayıldı. İlçe Tarım ve Orman Müdürü Ahmet Demir, lavanta bitkisinin kurağa dayanıklılığı sayesinde Darende'nin kıraç arazilerinde başarıyla yetiştiğini ifade ediyor. Demir, "Lavanta su ihtiyacı düşük bir bitki. Bölgemizde kayısıda sıkça görülen don ve dolu riskine maruz kalmıyor. Bu da çiftçiler için güvenli bir alternatif oluşturuyor" dedi. Proje kapsamında çiftçilere ücretsiz lavanta fidesi dağıtıldı, budama ve hasat eğitimleri verildi.
Ekonomik Getiri ve Pazarlama
Lavanta, hem yağı hem de kurutulmuş çiçeğiyle katma değerli ürünler arasında yer alıyor. Hasat edilen lavantalar, Darende'de kurulan bir kooperatif aracılığıyla işleniyor. Kooperatif Başkanı Mehmet Yılmaz, "1 dekar lavantadan ortalama 15-20 litre lavanta yağı elde edilebiliyor. Yağın litresi kalitesine göre 500 TL ile 1000 TL arasında satılıyor. Ayrıca kurutulmuş çiçek demetleri de hediyelik eşya olarak değerlendiriliyor" bilgisini verdi. Bölgede lavantanın turizme de katkı sağlaması hedefleniyor. Hasat dönemi boyunca tarla günleri düzenlenmesi, ziyaretçilerin fotoğraf çekimleri ve lavanta toplama etkinlikleriyle ilçeye canlılık getirmesi planlanıyor.
Üretici Ayşe Öztürk, "Kayısıda son yıllarda fiyat dalgalanmaları ve iklim riski bizi alternatif arayışına itti. Lavanta hem masrafı düşük hem de pazarı var. İlk yıl hasadımızdan memnunuz" şeklinde konuştu. İlçede bu yıl 500 dekardan 800 dekarı aşan alana yayılması beklenen lavanta, özellikle genç çiftçilerin ilgisini çekiyor.
Gelecek Vizyonu
Darende Belediyesi, lavanta üretimini artırmak için çalışmalara hız verdi. Belediye Başkanı İsa Özkan, "Önümüzdeki yıllarda lavanta tarlalarımızı 2.000 dekara çıkarmayı hedefliyoruz. Ayrıca bir lavanta işleme tesisi kurarak istihdam yaratmayı planlıyoruz" ifadelerini kullandı. Bölgede lavanta balı üretimi de yaygınlaşıyor. Arıcılıkla uğraşan üreticiler, lavanta çiçeklerinden yüksek kaliteli bal elde ediyor ve bu bal ulusal pazarda ilgi görüyor. Tarım uzmanları, lavantanın Malatya ekonomisine çeşitlilik kazandırarak kayısıya olan aşırı bağımlılığı azaltacağını belirtiyor. Bu gelişme, kırsal kalkınma ve sürdürülebilir tarım açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Sonuç olarak, Darende'de başlayan lavanta hasadı, bölge tarımına yeni bir soluk getirirken, üreticilere umut veriyor. Alternatif ürün arayışının meyvesini verdiği bu dönemde, lavantanın Malatya genelinde yaygınlaşması bekleniyor.
