Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD), 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas'ta meydana gelen Madımak Katliamı'nın 33. yılı dolayısıyla bir basın açıklaması yayımladı. Dernek, katliamın sadece 37 kişinin hayatını kaybetmesiyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda Türkiye'nin çoğulcu demokrasi ve barış içinde bir arada yaşama idealine de ağır bir darbe vurulduğunu belirtti. Açıklamada, "Madımak'ta ateşe verilen, yalnızca canlarımız değil, bu toprakların bir arada, eşit ve adil bir hayat kurma iradesiydi" ifadelerine yer verildi.
TPD'den anma ve uyarı
Türkiye Psikiyatri Derneği Merkez Konseyi tarafından yapılan yazılı açıklamada, 33 yıl önce Sivas Madımak Oteli'nde yakılarak katledilen 33 yazar, 2 otel çalışanı ve 2 güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 37 kişi saygıyla anıldı. Dernek, bu olayın Türkiye tarihindeki derin yaralardan biri olduğunu ve toplumsal hafızada tazeliğini koruduğunu vurguladı. Açıklamada, "Madımak Oteli'nin ateşi, aydınlanma değerlerine, bilime, sanata ve farklı inançlara saygıya yöneltilmiş bir saldırıydı. Bu saldırı, aynı zamanda toplumumuzun en kırılgan noktalarından birini, yani bir arada yaşama kültürünü hedef almıştır" denildi.
Katliamın psikolojik boyutu
Psikiyatri derneği, bu tür kitlesel travmaların bireysel ve toplumsal ruh sağlığı üzerinde kalıcı etkiler bıraktığına dikkat çekti. "Madımak katliamı, sadece o gün yaşayanlar için değil, tüm Türkiye toplumu için kolektif bir travmadır. Bu olay, nefret söyleminin ve ayrımcılığın hangi vahim sonuçlara yol açabileceğini göstermesi bakımından da ibret vericidir" ifadelerine yer verildi. Dernek, katliamın üzerinden geçen 33 yıla rağmen adalet ve hesap verebilirlik konusundaki eksikliklerin toplumsal iyileşmeyi engellediğini belirtti.
Geçmişten günümüze Madımak
2 Temmuz 1993'te Sivas'ta düzenlenen Pir Sultan Abdal Şenlikleri için kente gelen çoğu Alevi inancına sahip 33 aydın, yazar ve şair, bir otelde konaklarken, radikal bir grubun kışkırtmasıyla toplanan kalabalık tarafından otel ateşe verilmişti. Olayda aralarında Aziz Nesin'in de bulunduğu bazı isimler son anda kurtulurken, 37 kişi hayatını kaybetmişti. Katliam, Türkiye yakın tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak kayıtlara geçti. Olayla ilgili yargı süreçleri hala tartışma konusu olmaya devam ediyor.
TPD, açıklamasında "Ancak unutulmamalıdır ki, Madımak'ta yanan ateş, bugün de nefret söylemi, ayrımcılık ve ötekileştirme politikalarıyla beslenen yeni toplumsal yangınların habercisidir. Toplum olarak bu yangınları söndürmenin yolu, geçmişle yüzleşmekten ve adaleti tesis etmekten geçer" değerlendirmesinde bulundu. Dernek, tüm siyasi partilere ve sivil toplum kuruluşlarına, nefret söylemiyle mücadele ve barış içinde bir arada yaşama kültürünün güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Bağımsız değerlendirme
Madımak katliamı, Türkiye'de toplumsal barışın ne kadar kırılgan olduğunu gösteren bir milat olarak anılmaya devam ediyor. Siyasi ve toplumsal aktörlerin, 33 yıl sonra bile bu acı olaydan ders çıkarmanın ötesinde, somut adımlar atması gerektiği açıktır. Özellikle genç kuşakların bu tür olayları sadece tarih kitabından okumaması, adalet ve empati duygularının güçlendirilmesi için eğitim ve hukuk alanında reformlar şarttır. TPD'nin de vurguladığı gibi, geçmişle yüzleşmeden toplumsal iyileşme sağlanamaz.
