Macaristan'da yeni hükümet, önceki Başbakan Viktor Orban döneminde Ukrayna devlet bankası Oschadbank'a ait 82 milyon dolar değerindeki nakit ve altın sevkiyatına el konulmasını soruşturma kapsamına aldı. Başbakan Peter Magyar, başsavcılığa konuyu gecikmeksizin ele alması talimatını verdi. Olay, Macaristan-Ukrayna ilişkilerinde yeni bir gerilime yol açarken, Orban dönemindeki şeffaflık tartışmalarını da alevlendiriyor.
Soruşturma kapsamı ve detaylar
Macaristan Başbakanı Peter Magyar, düzenlediği basın toplantısında, söz konusu sevkiyatın 2022 yılının sonlarında Macaristan sınırında durdurulduğunu ve 82 milyon doların yanı sıra külçe altınlara el konulduğunu açıkladı. Magyar, ''Bu miktardaki bir sevkiyatın neden durdurulduğu, hangi yasal dayanakla el konulduğu ve paranın akıbeti soruşturulmalıdır'' dedi. Başbakan, başsavcılığın konuyu öncelikli olarak ele almasını istedi.
Siyasi arka plan ve yeni yönetimin tavrı
Viktor Orban'ın 14 yıllık iktidarının ardından Nisan 2024'te göreve gelen Magyar hükümeti, selefinin birçok kararını mercek altına alıyor. Oschadbank sevkiyatı, Orban döneminde Ukrayna'ya yönelik mesafeli duruşun bir yansıması olarak yorumlanmıştı. Magyar, bu tür işlemlerin şeffaflık ilkesine aykırı olduğunu vurgulayarak, ''Macaristan'ın uluslararası itibarı için bu tür olayların aydınlatılması elzemdir'' ifadelerini kullandı.
Ukrayna'dan tepki ve uluslararası boyut
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, sevkiyatın Oschadbank'a ait olduğunu ve yasal bir ticari işlem çerçevesinde gerçekleştirildiğini belirtti. Kiev yönetimi, Macaristan'dan konuyla ilgili resmi bilgi talep etti. Olay, ABD ve Avrupa Birliği'nin de dikkatini çekerken, Macaristan'ın Ukrayna'ya yönelik ambargo uygulamaları ve Rusya'ya yakın duruşu yeniden sorgulanıyor.
Ekonomik ve hukuki boyut
Uzmanlar, 82 milyon doların uluslararası para transferi kurallarına uygunluğunun yanı sıra, el koyma kararının hukuki dayanağının da incelenmesi gerektiğini vurguluyor. Macaristan Merkez Bankası, sürece ilişkin henüz bir açıklama yapmadı. Oschadbank, Ukrayna'nın en büyük devlet bankalarından biri olarak savaşın başından bu yana finansal işlemlerini sürdürüyor.
Bağımsız değerlendirme
Macaristan'da yeni yönetimin bu tür bir soruşturmayı gündeme alması, ülkede hukukun üstünlüğü ve şeffaflık adına olumlu bir adım olarak görülse de, özellikle Ukrayna ile ilişkilerin normale dönmesi açısından da kritik bir önem taşıyor. Orban döneminde sıkça eleştirilen yargı bağımsızlığı ve yolsuzlukla mücadele konularında somut adımlar atılıp atılmayacağı ise yakından izleniyor.
