Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm ticari kargolardan yüzde 20 geçiş ücreti alınmasına yönelik planını sert bir dille eleştirerek bu girişimi 'korsanlık' olarak tanımladı. Lula, uluslararası deniz hukukuna aykırı bulduğu bu adımın küresel ticareti olumsuz etkileyeceğini ve bölgedeki gerilimi tırmandıracağını kaydetti.
Lula'dan korsanlık vurgusu
Brezilya Devlet Başkanı, başkent Brasília'da düzenlediği basın toplantısında konuya ilişkin açıklamalarda bulundu. Lula, 'Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda kargo gemilerinden yüzde 20 geçiş ücreti alma planı, uluslararası sularda bir korsanlık girişimidir. Bu, açık denizlerde keyfi bir vergilendirme anlamına gelir ve hukuki dayanağı yoktur' ifadelerini kullandı. Lula, söz konusu planın yalnızca ABD'ye değil, tüm dünya ticaretine zarar vereceğini belirterek, Brezilya'nın bu tür tek taraflı uygulamalara karşı çıkacağını vurguladı.
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi
Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) taşımacılığının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği stratejik bir su yoludur. Her gün milyarlarca dolarlık ham petrol, rafine ürünler ve diğer yükler bu boğazdan geçmektedir. Trump yönetiminin iddia ettiği gibi bu geçiş ücreti, deniz ticaretini caydıracak ve küresel enerji fiyatlarını yükseltecek potansiyele sahiptir. Uzmanlar, böyle bir uygulamanın uluslararası deniz hukukuna ve 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (UNCLOS) açıkça aykırı olduğunu ifade ediyor.
Uluslararası tepkiler
Lula'nın sert çıkışı, Trump'ın planına karşı yükselen küresel tepkilerin bir parçası olarak dikkat çekiyor. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve başta Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar olmak üzere Körfez ülkeleri, geçiş ücretinin bölge ekonomilerine zarar vereceğini belirterek tasarıya karşı çıkıyor. Avrupa Birliği ve Japonya da benzer endişeleri dile getirirken, Çin ve Rusya, ABD'yi uluslararası hukuku ihlal etmekle suçluyor. Öte yandan Trump yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle boğazın kontrolünün ABD'ye geçmesi gerektiğini savunuyor.
Arka plan ve olası sonuçlar
Trump'ın bu hamlesi, ABD'nin enerji bağımsızlığı ve askeri üstünlük arayışının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Analistler, geçiş ücretinin uygulanması halinde İran'ın misilleme olarak boğazı mayınlama veya askeri blokaj riskini artırabileceğini, bunun da bölgede ciddi bir krize yol açabileceğini öngörüyor. Lula'nın 'korsanlık' benzetmesi, bu planın meşruiyetini sorgularken, Brezilya'nın bu konuda uluslararası kamuoyunda daha fazla ses getirmesi bekleniyor.
