Ana yemeklere farklı bir alternatif arayanlar için Azerbaycan mutfağının incisi levengi, sofralarda yerini almaya hazırlanıyor. Özellikle Lankeran ve Talış bölgelerine özgü bu geleneksel yemek, balık veya tavuğun içinin ceviz, karamelize soğan ve mayhoş alça (erik) turşusuyla hazırlanan ekşi bir harçla doldurulup fırınlanmasıyla yapılıyor. Dünyaca ünlü bu lezzet, hem görselliği hem de eşsiz tadıyla dikkat çekiyor.
Levengi Nedir?
Levengi, Azerbaycan mutfağının en özel yemeklerinden biridir. Genellikle balık (özellikle sazan veya alabalık) veya tavuk kullanılarak yapılır. Yemeğin en karakteristik özelliği, iç harcıdır. Bu harç; bol ceviz, karamelize edilmiş soğan ve mayhoş alça (erik) turşusu veya lavaşası (erik püresi) ile hazırlanır. Ekşi ve yoğun bir lezzete sahip olan harç, balık veya tavuğun içine doldurulur ve fırında pişirilir. Sonuç olarak ortaya hem doyurucu hem de damakta unutulmaz bir tat bırakan bir yemek çıkar.
Levengi Tarifi ve Püf Noktaları
Levengi yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, iç harcın kıvamı ve dengesidir. Cevizlerin iri çekilmesi, soğanların iyice karamelize edilmesi ve erik turşusunun ekşiliğinin dengelenmesi gerekir. İşte adım adım levengi tarifi:
Malzemeler:
- 1 adet büyük boy balık (sazan veya alabalık) veya 1 bütün tavuk
- 2 su bardağı ceviz içi
- 3 adet büyük boy soğan
- 1 su bardağı alça (erik) turşusu veya lavaşası
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- Tuz, karabiber, sumak
Hazırlanışı:
- Soğanları yemeklik doğrayın ve tereyağıyla birlikte karamelize olana kadar kavurun.
- Cevizleri iri bir şekilde çekin veya dövün.
- Karamelize soğanlara ceviz ve alça turşusunu ekleyin. Tuz, karabiber ve sumakla tatlandırın. İyice karıştırın.
- Balık veya tavuğu temizleyin. İçini hazırladığınız harçla doldurun. Fazla harcı varsa üzerine de sürebilirsiniz.
- Balığı veya tavuğu fırın tepsisine alın. Üzerine biraz sıvı yağ gezdirin ve önceden ısıtılmış 180 derece fırında kızarana kadar pişirin (balık yaklaşık 30-40 dakika, tavuk 45-60 dakika).
- Fırından çıkan yemeği sıcak servis yapın. Yanında pilav veya yeşilliklerle sunabilirsiniz.
Lezzetin Sırrı: Alça (Erik) Turşusu
Levengi harcının ana malzemelerinden biri olan alça (erik) turşusu, yemeğe kendine özgü ekşi ve mayhoş tadını verir. Bu turşu, genellikle kırmızı eriklerden yapılır ve hafif tuzlu-ekşi bir aromaya sahiptir. Bulunamadığı durumlarda ekşi erik reçeli veya nar ekşisi ile benzer bir tat elde edilebilir. Ancak orijinal tarifte alça turşusu veya lavaşası kullanılması önerilir.
Levengi Nerede Yenir?
Türkiye'de özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir'de Azerbaycan restoranlarında levengi bulmak mümkün. Ayrıca bazı kebapçılar ve balık restoranları da menülerine levengiyi eklemeye başladı. Evde yapmak isteyenler için malzemeler çoğu markette veya online alışveriş sitelerinde kolayca bulunabiliyor.
Levengi, sadece bir yemek değil, aynı zamanda Azerbaycan kültürünün bir parçasıdır. Özel günlerde, davetlerde ve bayram sofralarında sıkça yapılan bu yemek, misafirlere ikram edildiğinde büyük beğeni toplar. Yöresel lezzetlere meraklı olanlar için keşfedilmesi gereken bir tat.
