Rekabet Kurumu, otomotiv lastiği sektöründe faaliyet gösteren 11 büyük şirkete, rekabeti ihlal eden fiyat anlaşmaları nedeniyle toplam 3,6 milyar TL idari para cezası kesti. Ceza, sektör tarihindeki en yüksek tutarlardan biri olarak kayıtlara geçti. Kurum, soruşturma kapsamında lastik üreticileri ve dağıtıcılarının 2016-2020 yılları arasında fiyatları birlikte belirlediğini ve bayi kanallarını sınırladığını tespit etti.
Hangi şirketlere ne kadar ceza kesildi?
Ceza alan şirketler arasında Bridgestone, Goodyear, Michelin, Pirelli, Continental, Falken, Hankook, Petlas, Lassa (Kordsa), Nokian ve Sumitomo gibi küresel devler yer alıyor. En yüksek ceza 1,2 milyar TL ile Bridgestone'a verilirken, onu 980 milyon TL ile Goodyear ve 720 milyon TL ile Michelin takip etti. Yerli üretici Petlas'a 180 milyon TL, Lassa'ya ise 150 milyon TL ceza uygulandı.
Yeni kurallar neler?
Rekabet Kurumu, cezaların yanı sıra sektörde yeni düzenlemelere gideceğini duyurdu. Artık lastik üreticileri, bayilerine tavsiye edilen satış fiyatı bildiremeyecek. Ayrıca, bayilerin fiyatlarını denetlemek için yazılım kullanımı yasaklandı. Şirketler, 90 gün içinde uyum programı oluşturmak ve Rekabet Kurumu'na sunmak zorunda. Bu program kapsamında çalışanlara rekabet hukuku eğitimi verilmesi ve iç denetim mekanizmaları kurulması gerekecek.
Sektör temsilcilerinden ilk tepkiler
Ceza kararı sonrası açıklama yapan Lastik Sanayicileri Derneği Başkanı, kararı saygıyla karşıladıklarını ancak bazı tespitlere itiraz edeceklerini söyledi. Özellikle soruşturma döneminde kullanılan delillerin yeterliliği konusunda hukuki süreç başlatılacağı belirtildi. Tüketici dernekleri ise kararı olumlu karşılarken, cezaların tüketici fiyatlarına yansıtılmaması için denetim çağrısı yaptı.
Geçmişteki benzer cezalar ve sektörün durumu
Türkiye'de otomotiv lastiği pazarı yıllık yaklaşık 40 milyon adet satışla 6 milyar dolar büyüklüğe sahip. Rekabet Kurumu daha önce de 2017'de beyaz eşya ve 2019'da çimento sektöründe benzer cezalar uygulamıştı. Ancak 3,6 milyar TL'lik bu ceza, hem miktar hem de kapsam açısından rekor niteliğinde. Uzmanlar, bu kararın sadece lastik değil, tüm otomotiv yan sanayiinde fiyatlama davranışlarını etkileyeceğini öngörüyor.
Sonuç olarak, Rekabet Kurumu'nun bu hamlesi, piyasa ekonomisinin işleyişi açısından önemli bir caydırıcılık oluştururken, tüketicilerin korunması adına atılmış güçlü bir adım. Cezaların tüketiciye yansıyıp yansımayacağı ise piyasa dinamikleri ve denetimlerin etkinliğine bağlı. Sektörün önümüzdeki dönemde daha şeffaf ve rekabetçi bir yapıya kavuşması bekleniyor.
