Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), üçüncü kişilerden elde edilen kişisel verilerin reklam ve pazarlama amaçlı kullanımına ilişkin yeni bir duyuru yayımladı. Duyuruda, veri sorumlularının öncelikle aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmesi, ardından ilgili kişilerin açık rızasını alması gerektiği vurgulandı. Aksi takdirde idari para cezası ve diğer yaptırımların uygulanacağı belirtildi.
Aydınlatma ve Açık Rıza Şartı
KVKK, kişisel verilerin üçüncü kişilerden temin edilmesi durumunda, veri sorumlularının yükümlülüklerini ayrıntılı şekilde sıraladı. Buna göre, reklam ve pazarlama faaliyetlerinde kullanılacak veriler için öncelikle ilgili kişinin hangi verilerinin toplandığı, hangi amaçla kullanılacağı ve verilerin aktarıldığı üçüncü kişiler konusunda bilgilendirilmesi gerekiyor. Bu aydınlatmanın ardından, kişiden açık rıza alınması zorunlu tutuldu.
Duyuruda, açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanması gerektiği hatırlatıldı. Rızanın yazılı, sözlü veya elektronik ortamda alınabileceği ancak ilgili kişinin rıza vermemesi durumunda herhangi bir olumsuzluk yaşamaması gerektiği ifade edildi.
Veri Sorumlularına Uyarılar
KVKK, özellikle doğrudan pazarlama, hedefli reklam ve kişiselleştirilmiş içerik sunan firmaları yakından takip edeceğini belirtti. Veri sorumlularının, üçüncü kişilerden edindikleri verilerin kaynağını ve doğruluğunu teyit etme yükümlülüğü bulunuyor. Ayrıca, işlenen verilerin amacıyla sınırlı ve ölçülü olması gerektiği vurgulandı.
Kurum, bu tür veri işleme faaliyetlerinde Kişisel Verileri Koruma Kanunu’nun 11. maddesindeki ilgili kişi haklarına da atıfta bulundu. Buna göre, kişiler kendi verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenme amacını sorgulama, yanlış verilerin düzeltilmesini talep etme ve verilerinin silinmesini isteme hakkına sahip.
Yaptırımlar ve Ceza Miktarları
KVKK, duyurusunda yasal mevzuata aykırılık halinde uygulanacak idari para cezalarını da hatırlattı. KVKK’nın 18. maddesi uyarınca, aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere 52.733 TL’den 1.054.668 TL’ye kadar, açık rıza alınmadan veri işleyenlere ise 105.467 TL’den 2.109.337 TL’ye kadar idari para cezası verilebiliyor. Tekerrür halinde bu cezalar iki katına çıkıyor.
Kurum ayrıca, veri ihlali durumunda ilgili kişilere ve KVKK’ya bildirim yapılması gerektiğini, aksi takdirde ayrıca yaptırım uygulanacağını belirtti.
Reklam Sektörüne Etkisi
Duyuru, özellikle veri brokerları, pazarlama ajansları ve e-ticaret firmaları tarafından yakından takip ediliyor. Sektör temsilcileri, KVKK’nın bu adımıyla kişisel verilerin izinsiz kullanımının önüne geçilmeyi hedeflediğini belirtirken, uyum sürecinin maliyetli olabileceği yorumunu yapıyor.
KVKK’nın bu duyurusu, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile benzerlik gösteriyor. Türkiye’deki regülasyonların GDPR uyumuna doğru evrildiği gözleniyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, şirketlerin veri envanteri çıkarması, rıza yönetimi platformları kurması ve denetim süreçlerini sıkılaştırması bekleniyor.
Sonuç olarak, KVKK’nın bu adımı, kişisel verilerin ticari amaçlarla kullanımını daha sıkı kurallara bağlarken, tüketicilerin mahremiyetini koruma yönünde önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Reklam verenlerin ve veri işleyenlerin, mevcut uygulamalarını gözden geçirmesi kaçınılmaz görünüyor.
