Küresel piyasalarda, petrol fiyatlarının yükseliş eğilimini koruması ve tahvil piyasasındaki satış baskısının sürmesiyle negatif bir hava hakim. Brent petrol varil başına 90 doların üzerinde seyrederken, ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,5'in üzerine çıkarak yatırımcıların risk iştahını azaltıyor. Gelişmekte olan ülke para birimleri de bu gelişmelerden olumsuz etkileniyor.
Petrol Fiyatlarındaki Yükselişin Nedenleri
Petrol fiyatlarındaki artışta, OPEC+ ülkelerinin arz kısıntısı kararları ve jeopolitik gerilimler etkili oluyor. Suudi Arabistan'ın gönüllü olarak günlük 1 milyon varil üretim kesintisini sürdürmesi, arz tarafında sıkışıklık yaratıyor. Ayrıca, Rusya-Ukrayna savaşının enerji piyasaları üzerindeki etkisi devam ediyor. Batılı ülkelerin Rus petrolüne yönelik yaptırımları, küresel arzı daraltıyor. Öte yandan, Çin ekonomisindeki toparlanma sinyalleri talep tarafını destekliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bu yıl küresel petrol talebinin günlük 2,2 milyon varil artacağını öngörüyor.
Tahvil Piyasasındaki Satış Baskısı
Tahvil piyasasında ise satış baskısı hakim. ABD Merkez Bankası (Fed)'in faiz artırımlarına devam edeceği beklentisi, tahvil faizlerini yukarı çekiyor. Fed Başkanı Jerome Powell, enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını ve gerekirse faizleri daha da artırabileceklerini belirtti. Bu açıklamalar sonrası ABD 2 yıllık tahvil faizi yüzde 5'in üzerine çıktı. Avrupa'da da benzer bir seyir izleniyor; Almanya 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,8 seviyelerinde. Tahvil faizlerindeki yükseliş, hisse senedi piyasalarını da olumsuz etkiliyor. Küresel borsalar haftayı düşüşle tamamladı.
Gelişmekte Olan Ülkelere Etkileri
Gelişmekte olan ülkeler, artan petrol fiyatları ve yükselen tahvil faizlerinden çift yönlü baskı görüyor. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde cari açık riski büyüyor. Türk lirası, dolar karşısında değer kaybediyor. Merkez Bankası'nın faiz politikası belirsizliğini korurken, piyasalar yeni adımlar bekliyor. Benzer şekilde, Hindistan, Endonezya ve Güney Afrika para birimleri de değer kaybediyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), gelişmekte olan ülkelerin dış borçlanma maliyetlerinin arttığına dikkat çekiyor.
Piyasa Uzmanlarının Görüşleri
Uzmanlar, petrol fiyatlarının kısa vadede yüksek seyretmeye devam edebileceğini belirtiyor. Tahvil piyasasındaki baskının ise merkez bankalarının faiz indirimine gitmesiyle hafifleyebileceği öngörülüyor. Ancak enflasyonun seyri, bu sürecin zamanlamasını belirleyecek. Yatırımcılar, önümüzdeki günlerde açıklanacak olan ABD enflasyon verilerine odaklanmış durumda.
