Küresel piyasalar, ABD ve İran arasında bozulan ateşkes ve Kızıldeniz'de petrol tankerlerinin hedef alınmasıyla sarsıldı. Brent petrolün varili yüzde 7'nin üzerinde bir sıçramayla 100 doları aşarken, Alphabet ve Tesla hisselerindeki tarihi kayıplar teknoloji ağırlıklı borsaları aşağı çekti. Yatırımcılar, enflasyon korkusunun yeniden alevlenmesi ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) önümüzdeki hafta alacağı faiz kararına odaklanmış durumda.
Petrol fiyatlarını yükselten gelişmeler
ABD ve İran arasında varılan geçici ateşkesin bozulması, piyasalarda arz endişelerini tetikledi. İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nda bir ABD bandıralı tankere el koyması, ardından Kızıldeniz'de Husiler tarafından Suudi Arabistan'a ait bir petrol tankerine düzenlenen saldırı, enerji fiyatlarına sert yukarı yönlü baskı yaptı. Brent petrolün varili, jeopolitik risk primindeki artışla 102,6 dolara kadar yükseldi. Analistler, Hürmüz Boğazı'nın geçici olarak kapanması halinde petrol fiyatlarının 110 doları dahi görebileceğini belirtiyor.
Borsalarda teknoloji devleri çöküşte
Fed'in sıkı para politikasını daha da sertleştirebileceği endişesiyle Alphabet (Google) ve Tesla hisseleri rekor düşüşler kaydetti. Alphabet'in üçüncü çeyrek kârının beklentilerin altında kalmasıyla hisseler yüzde 9,2 değer kaybederken, Tesla'nın elektrikli araç teslimat hedefini düşürmesi yüzde 11,4'lük bir düşüşe neden oldu. Nasdaq endeksi, bu kayıpların etkisiyle günü yüzde 3,2 ekside kapattı. Avrupa borsaları da benzer bir seyir izledi; FTSE 100 yüzde 1,8, DAX ise yüzde 2,1 düştü.
Fed kararı yaklaşıyor
Yatırımcılar, 1 Kasım'da sona erecek Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından faizlerde 75 baz puanlık bir artış bekliyor. Ancak petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu körüklemesi halinde Fed'in 100 baz puanlık bir faiz artırımına gidebileceği konuşuluyor. Chicago Ticaret Borsası'ndaki FedWatch verilerine göre, 75 baz puanlık artış ihtimali yüzde 78, 100 baz puanlık artış ihtimali ise yüzde 22 seviyesinde. Goldman Sachs, bu belirsizlik ortamında küresel hisse senetlerinde daha fazla düşüş olabileceği uyarısını yaptı.
Savaş ve enerji krizi gölgesinde dünya ekonomisi
Rusya-Ukrayna savaşının enerji fiyatları üzerindeki etkisi sürerken, Orta Doğu'daki yeni gerilim küresel ekonomik toparlanmayı tehdit ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı, petrol arzının kesintiye uğraması halinde gelişmekte olan ülkelerin daha ağır bir darbe alacağını vurguluyor. Bu tablo, gelişmiş ülke merkez bankalarının faiz artırımlarını hızlandırmasına neden olabilir. Ancak bazı ekonomistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin arz kaynaklı olduğu için talep tarafını vurarak durgunluğu derinleştirebileceğini, bu durumun Fed'in elini kolaylaştırabileceğini savunuyor. Piyasalar, önümüzdeki hafta Fed'in kararıyla birlikte hem jeopolitik riskleri hem de merkez bankalarının sıkılaştırmasının etkisini fiyatlamaya devam edecek.
