Küresel piyasalarda barış beklentisi fiyatlanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile nihai anlaşmanın birkaç gün içinde tamamlanacağını söyledi. Bu açıklama, başta petrol fiyatları olmak üzere emtia piyasalarında düşüşe, hisse senedi piyasalarında ise yükselişe neden oldu. Yatırımcılar, uzun süredir belirsizlik yaratan ABD-İran geriliminin sona ermesini olumlu karşılıyor.
Trump'ın açıklamaları piyasaları canlandırdı
Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile varılan anlaşmanın detaylarının kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti. Anlaşmanın İran'ın nükleer programına ilişkin önemli kısıtlamalar içerdiği ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasını öngördüğü ifade ediliyor. Petrol fiyatları, arz fazlası endişeleriyle yüzde 2'nin üzerinde değer kaybetti. Brent petrol varil başına 72 dolar seviyesine gerilerken, ABD ham petrolü 68 dolar civarında işlem görüyor. Altın fiyatları da güvenli liman talebinin azalmasıyla düşüş eğiliminde.
Avrupa ve Asya borsalarında yükseliş
Trump'ın açıklamaları sonrası Asya borsaları günü yeşil bölgede kapattı. Japonya Nikkei endeksi yüzde 1,5, Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 1,8, Çin Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 değer kazandı. Avrupa borsalarında da alıcılı seyir hakim; Almanya DAX yüzde 1,3, Fransa CAC 40 yüzde 1,1, İngiltere FTSE 100 yüzde 0,9 primli seyrediyor. ABD vadeli endeksleri de yüzde 1 civarında artıda.
Gelişmekte olan ülke para birimleri güçleniyor
ABD-İran anlaşması beklentisi, gelişmekte olan ülke para birimlerini de destekliyor. Türk lirası, Güney Afrika randı, Brezilya reali gibi para birimleri dolara karşı değer kazanıyor. Analistler, bölgesel gerginliğin azalmasının bu ülkelere sermaye girişini hızlandırabileceğini belirtiyor. Öte yandan, anlaşmanın detayları ve zamanlaması konusunda ihtiyatlı olunması gerektiğini vurguluyorlar.
Petrol arzı ve jeopolitik riskler yeniden dengeleniyor
İran'ın ham petrol ihracatının yaptırımlar nedeniyle günde 500 bin varil civarında olduğu tahmin ediliyor. Anlaşma ile bu miktarın hızla 1 milyon varile çıkması bekleniyor. Bu durum, küresel petrol piyasasında arz fazlası yaratabilir. OPEC+'ın üretim kesintilerini gözden geçirmesi gündeme gelebilir. Uzmanlar, anlaşmanın sadece petrol değil, Orta Doğu'daki birçok jeopolitik riski azaltabileceğine dikkat çekiyor.
Wall Street'te işlem gören enerji şirketlerinin hisseleri, düşen petrol fiyatlarına bağlı olarak değer kaybederken, havayolu ve ulaştırma sektörü hisseleri yükseliyor. Küresel ticaretin canlanması ve maliyetlerin düşmesi beklentisiyle endüstriyel metal fiyatları da toparlanma eğiliminde. Bakır yüzde 1,2, alüminyum yüzde 0,8 primli. Bu durum, dünya genelinde ekonomik aktivitenin hızlanabileceğine yönelik iyimserliği besliyor.
