ABD ve İran arasında yeniden şekillenen diplomatik temas umudu, küresel piyasalarda pozitif bir hava estirdi. Petrol fiyatları, iki ülke arasında olası bir anlaşmanın arz fazlası yaratabileceği beklentisiyle gerilerken, başta Asya ve Avrupa olmak üzere hisse senedi endeksleri yükselişe geçti. Yatırımcılar, jeopolitik risklerin azalmasıyla risk iştahının arttığı bir döneme giriyor.
Petrol fiyatlarında geri çekilme
Brent petrol varil fiyatı, hafta başında 86 dolar seviyelerinde seyrederken, ABD ve İran arasında dolaylı görüşmelerin yeniden başlayabileceği haberleriyle 83 doların altına geriledi. Analistler, İran'ın yaptırımlar altındaki petrol ihracatının anlaşma durumunda resmi kanallara kayacağını ve küresel arzın artacağını belirtiyor. Bu durum, OPEC+'ın mevcut üretim kesintilerine rağmen petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor. Uzmanlar, anlaşmanın kısa vadede fiyatları daha da düşürebileceğini, ancak uzun vadede dengeli bir piyasa yaratabileceğini ifade ediyor.
Borsalarda yükseliş
Jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi, küresel hisse senedi piyasalarında alım dalgasına neden oldu. New York borsasında Dow Jones Endeksi yüzde 1.2, S&P 500 yüzde 1.5 ve Nasdaq yüzde 1.8 artış kaydetti. Asya'da Nikkei 225 yüzde 2.1, Hang Seng Endeksi yüzde 2.5 değer kazandı. Avrupa'da DAX yüzde 1.6, FTSE 100 yüzde 1.3 yükseldi. Türkiye'de BIST 100 endeksi ise günü yüzde 1.9 primle 9.450 puandan tamamladı. Yatırımcılar, düşük petrol fiyatlarının enflasyonu dizginleme potansiyeline odaklandı.
ABD-İran görüşmelerinin detayları henüz netleşmezken, İran Dışişleri Bakanı'nın yaptığı açıklamada "diyalog kapısının aralık olduğu" yönündeki ifadeleri piyasaları tetikledi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise "herhangi bir anlaşma için erken olduğu" vurgulandı. Ancak yatırımcılar, dolaylı görüşmelerin sürmesini olumlu bir işaret olarak değerlendiriyor.
Bağlam ve değerlendirme
Küresel piyasalar, son iki yıldır Rusya-Ukrayna savaşı, yüksek enflasyon ve faiz artırımları gibi faktörlerle dalgalı bir seyir izliyordu. ABD ve İran'ın nükleer anlaşma görüşmelerine dönmesi, enerji piyasalarında istikrar sağlayabilir. Ancak İran'ın nükleer programına ilişkin kaygılar devam ediyor. Öte yandan, düşük petrol fiyatları ihracatçı ülkeler için risk oluştururken, ithalatçı ekonomiler için maliyetleri azaltıcı etki yaratıyor. Ekonomistler, anlaşma iyimserliğinin kalıcı olması için somut adımların atılması gerektiğine dikkat çekiyor. Bu bağlamda, piyasaların önümüzdeki haftalarda diplomatik gelişmelere duyarlı olacağı öngörülüyor.
