İsrail'in, İran'ın füze saldırılarına misilleme olarak İran topraklarındaki askeri hedefleri vurmasıyla küresel piyasalarda satış dalgası yaşandı. Petrol fiyatları yükselirken, borsalar ve riskli varlıklar değer kaybetti. Yatırımcılar jeopolitik riskleri fiyatlarken, Orta Doğu'daki gerginliğin bölgesel bir çatışmaya dönüşme olasılığı endişeleri artırıyor.
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, sınırlı ve hedefli saldırılarla İran'daki füze rampaları ve askeri tesislerin vurulduğu belirtildi. İran ise saldırıları kınayarak, misilleme yapma hakkını saklı tuttuğunu duyurdu. Bu gelişmelerin ardından petrol fiyatları varil başına 3 doların üzerinde artarak 95 dolar seviyesine yükseldi. Altın fiyatları ise ons başına 2.400 dolar sınırına yaklaştı.
Petrol ve güvenli limanlara talep
Piyasalar, Orta Doğu'daki herhangi bir gerilimin küresel enerji arzını tehdit edebileceğini unutmuyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden geçen tanker trafiğine yönelik risk algısıyla hızlandı. Analistler, İran'ın olası bir misillemesinin petrol akışını daha da karmaşık hale getirebileceğini belirtiyor. Bu ortamda yatırımcılar, ABD Hazine tahvilleri ve altın gibi güvenli liman varlıklara yöneldi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,20’nin altına gerilerken, altın fiyatları rekor seviyelere yakın seyrediyor.
Borsalarda satış baskısı
Küresel hisse senedi piyasaları haftanın son işlem gününde satış baskısı altındaydı. Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,5 değer kaybederken, Avrupa borsalarında kayıplar yüzde 1-2 arasında seyrediyor. ABD vadeli endeksleri de yüzde 0,5 civarında ekside. Borsa İstanbul'da ise BIST 100 endeksi, jeopolitik risklere paralel olarak yüzde 1,5 değer kaybetti. Türkiye'de döviz kurları yatay seyrederken, CDS primi 300 baz puanın altına gerilemeyerek yüksek kalmaya devam etti.
Analistler, taraflar arasında daha geniş çaplı bir çatışma ihtimalinin piyasalardaki satış baskısını artırabileceğini belirtiyor. Ancak şu an için saldırının sınırlı kalması, piyasaların toparlanma potansiyelini koruduğu yorumlarına neden oluyor. Hafta sonu boyunca İran ve İsrail'den gelecek açıklamalar, pazartesi günü piyasaların yönü için belirleyici olacak.
Değerlendirme
Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, küresel ekonomiyi durgunluğa sürükleyebilecek birçok unsuru barındırıyor. Petrol fiyatlarındaki kalıcı artış, enflasyonu yeniden tetikleyebilir ve merkez bankalarının faiz indirimi beklentilerini törpüleyebilir. Bu nedenle yatırımcıların, temel ekonomik verilerin yanı sıra jeopolitik gelişmeleri de yakından izlemesi gerekiyor. Şimdilik, gerginliğin kontrollü bir şekilde yönetilmesi piyasalar için en iyi senaryo olarak görülüyor.
