CRIF ve Dun & Bradstreet iş birliğiyle hazırlanan ve Türkiye'nin de dahil olduğu 39 ülkeyi kapsayan 'Global Payment Study 2026' raporu, 2025 yılında dünya genelinde şirketlerin zamanında ödeme performansında sınırlı bir iyileşme olduğunu ortaya koydu. Rapora göre, küresel ödeme performansı ortalaması 2024 yılına göre 1,5 puan artarak yüzde 54 seviyesine çıktı. Bu artış, iş dünyasında nakit akışı ve ticari alacak yönetimi açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendirilirken, iyileşmenin hızı beklentilerin gerisinde kaldı.
Küresel Ödeme Alışkanlıkları Değişiyor
Rapor, şirketlerin ödeme alışkanlıklarında bölgesel farklılıklar olduğunu gösteriyor. Avrupa'da zamanında ödeme oranı yüzde 60'a yaklaşırken, Asya-Pasifik bölgesinde bu oran yüzde 48'de kaldı. Türkiye ise bu ortalamanın biraz altında bir performans sergilese de, son yıllarda kaydedilen iyileşme eğilimi dikkat çekiyor. Özellikle büyük ölçekli şirketlerin küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) kıyasla daha düzenli ödeme yaptığı belirtiliyor. Raporda ayrıca, sektörel bazda en geç ödemelerin inşaat ve perakende sektörlerinde olduğu, finans ve teknoloji şirketlerinin ise daha disiplinli olduğu vurgulanıyor.
Ekonomik Belirsizlikler Ödeme Davranışını Etkiliyor
Küresel ekonomideki belirsizlikler, enflasyonist baskılar ve yüksek faiz oranları, şirketlerin nakit akışını yönetme şeklini doğrudan etkiliyor. Rapora göre, 2025 yılındaki sınırlı iyileşme, merkez bankalarının faiz indirimlerine başlamasıyla birlikte kısmi bir rahatlama sağlasa da, tedarik zincirindeki aksamalar ve jeopolitik riskler ödeme sürelerini uzatan faktörler arasında. CRIF Türkiye Genel Müdürü konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, "Şirketlerin zamanında ödeme performansındaki bu sınırlı artış, ekonomik toparlanmanın kırılgan olduğunu gösteriyor. Özellikle KOBİ'ler için ticari alacak sigortası ve faktoring gibi finansal araçların önemi artıyor" dedi.
Türkiye İçin Çıkarımlar
Türkiye özelinde, raporda yer alan veriler, enflasyonla mücadele sürecinde şirketlerin ödeme disiplinini korumaya çalıştığını ancak yüksek maliyetler nedeniyle zorlandığını ortaya koyuyor. 2025 yılında Türkiye'de zamanında ödeme oranı bir önceki yıla göre hafif bir artışla yüzde 52 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, gelişmekte olan ülkeler ortalamasının altında kalırken, hükümetin enflasyonu düşürme hedefleri doğrultusunda atacağı adımların ödeme performansını olumlu etkilemesi bekleniyor. Uzmanlar, KOBİ'lerin nakit akışını iyileştirmek için devlet destekli alacak sigortası programlarının yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, küresel ödeme performansındaki iyileşme umut verici olsa da, bu artışın sürdürülebilirliği için makroekonomik istikrarın sağlanması ve ticari alacak yönetimine yönelik yapısal reformların hayata geçirilmesi kritik önem taşıyor. Şirketlerin, artan rekabet koşullarında nakit akışlarını güvence altına almak için daha proaktif stratejiler benimsemesi gerekiyor.
