Samsun'un 19 Mayıs ilçesi sınırları içinde yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde bulunan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti'nde, koruma altındaki kum zambağını koparan kişilere 699 bin 780 lira idari para cezası uygulanacak. Samsun Valiliği tarafından yapılan açıklamada, deltada nadir bulunan bitki türlerinin korunması amacıyla başlatılan bu uygulamanın, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.
Kum zambağı neden önemli?
Kum zambağı (Pancratium maritimum), Akdeniz ve Karadeniz sahillerinde nadir görülen, soğanlı bir bitki türüdür. Beyaz renkli çiçekleri ve hoş kokusuyla bilinen bu bitki, kumulların sabitlenmesine yardımcı olarak erozyonu önler. Kızılırmak Deltası, Türkiye'de kum zambağının en yoğun bulunduğu alanlardan biridir. Ancak, bilinçsiz toplama ve turistik faaliyetler nedeniyle türün popülasyonu tehdit altındadır.
Samsun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü yetkilileri, kum zambağının koparılmasının yanı sıra doğal ortamından sökülmesi, taşınması ve ticaretinin de yasak olduğunu belirtti. 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında uygulanan ceza miktarı, her bir bitki için ayrı ayrı hesaplanarak toplamda 699 bin 780 liraya kadar çıkabiliyor.
Denetimler artırıldı
Valilik, delta içinde ve çevresinde denetimlerin sıklaştırıldığını, jandarma ve bekçilerin devriye görevi yaptığını duyurdu. Ayrıca, bölgeye giriş yapan ziyaretçilere bilgilendirici broşürler dağıtılıyor ve uyarı tabelaları yerleştiriliyor. Doğa koruma uzmanları, bu tür caydırıcı cezaların yanı sıra farkındalık eğitimlerinin de önemli olduğunu ifade ediyor.
UNESCO Geçici Listesi'ne 2016 yılında dahil edilen Kızılırmak Deltası, 300'den fazla kuş türüne ev sahipliği yapıyor ve her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret ediliyor. Delta, aynı zamanda Caretta caretta ve yeşil deniz kaplumbağası gibi nesli tehlike altındaki türler için de önemli bir yaşam alanı.
Benzer cezalar diğer bölgelerde de uygulanıyor
Türkiye'de daha önce de nesli tehlike altındaki bitki ve hayvanları korumaya yönelik yüksek cezalar gündeme gelmişti. Örneğin, İstanbul'da yasemin ağacı, Muğla'da ise sığla ağacı gibi endemik türler için de benzer yaptırımlar bulunuyor. Ancak, kum zambağı özelinde uygulanan ceza miktarı, son yıllarda verilen en yüksek cezalardan biri olarak dikkat çekiyor.
Samsun Valisi, konuyla ilgili yaptığı konuşmada, "Doğal mirasımızı korumak hepimizin görevi. Bu cezalar caydırıcı olacak ve insanlarımızı bilinçlendirecek" ifadelerini kullandı. Uzmanlar, cezaların tek başına yeterli olmadığını, toplumun tüm kesimlerinin doğa koruma konusunda sorumluluk alması gerektiğini vurguluyor.
Kızılırmak Deltası'nın korunmasına yönelik çalışmalar kapsamında, bölgede kaçak avcılığa, çöplerin gelişigüzel bırakılmasına ve araç girişine de idari para cezaları kesiliyor. Yetkililer, ziyaretçilerin belirlenen yürüyüş yolları dışına çıkmamaları ve doğal bitki örtüsüne zarar vermemeleri konusunda uyarılarda bulunuyor.
