Ankara'nın Gölbaşı ilçesindeki Külhöyük kazılarında, 66 milyon yıl önce Tetis Denizi'nde yaşamış bir deniz salyangozuna (Gastropoda) ait fosil bulundu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 5 bin yıllık Hatti ve Hitit kentinde bulunan fosile ilişkin yaptığı açıklamada, fosilin binlerce yıl önce Külhöyük sakinleri tarafından yerleşim alanına getirilmiş olabileceğini belirtti. Keşif, Ankara'nın jeolojik geçmişine ışık tuttuğu kadar, antik dönem insanlarının çevrelerindeki doğal oluşumlara gösterdiği ilgiyi de ortaya koyuyor.
Kazıda Ortaya Çıkan Deniz Fosili
Külhöyük'te yürütülen arkeolojik kazılar sırasında bulunan fosil, yaklaşık 66 milyon yıl öncesine, yani Geç Kretase dönemine tarihleniyor. O dönemde Anadolu'nun büyük bölümü Tetis Denizi ile kaplıydı. Gastropoda sınıfına ait deniz canlısı, deniz tabanında yaşamış ve jeolojik süreçlerle fosilleşerek bugüne ulaşmış. Fosilin bulunduğu alan, aslında bir höyük yani antik yerleşim katmanlarıyla örtülü. Bu da fosilin doğal konumunda değil, insan eliyle taşınmış olabileceğini gösteriyor.
Bakan Ersoy, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı: "Fosilin, binlerce yıl önce Külhöyük sakinleri tarafından yerleşim yerine getirildiği değerlendiriliyor. Bu durum, o dönem insanlarının çevrelerindeki sıra dışı nesnelere ilgi duyduğunu ve onları koruma altına aldığını gösteriyor." Ersoy, keşfin Ankara'nın tarih öncesi dönemine dair yeni kapılar araladığını da sözlerine ekledi.
Külhöyük: 5 Bin Yıllık Kent
Külhöyük, Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde yer alan ve MÖ 3000'lere uzanan bir höyük. Hatti ve Hitit dönemlerinde önemli bir yerleşim merkezi olan bölge, uzun yıllardır arkeolojik kazılara sahne oluyor. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda çeşitli seramikler, taş aletler ve mimari kalıntılar ortaya çıkarıldı. Bu son keşif, höyüğün sadece bir yerleşim yeri değil, aynı zamanda doğal tarih açısından da zengin bir alan olduğunu kanıtlıyor.
Arkeologlar, fosilin Külhöyük'te bulunmasını iki şekilde yorumluyor: Birincisi, bölgenin jeolojik katmanlarının denizel kökenli olması ve fosilin bulunduğu noktada doğal olarak bulunması. İkincisi ise, antik dönem insanlarının bu fosili bulup yerleşim alanına taşımış olması. Her iki senaryo da bilim dünyası için değerli veriler sunuyor. Zira fosilin türü ve yaşı, Anadolu'nun jeolojik evrimi hakkında önemli ipuçları veriyor.
Ankara'da Deniz mi Vardı?
"Ankara'da deniz mi vardı?" sorusu, bu keşifle birlikte yeniden gündeme geldi. Jeolojik verilere göre, günümüzden milyonlarca yıl önce Anadolu'nun büyük kısmı Tetis Denizi adı verilen geniş bir okyanusla kaplıydı. Bu deniz, Afrika ve Avrasya levhalarının çarpışması sonucu daralarak yok oldu. Geriye kalan tortul kayaçlar, bugün Anadolu'nun çeşitli yerlerinde deniz canlılarına ait fosiller barındırıyor. Ankara ve çevresinde de benzer fosillere rastlanması, bölgenin jeolojik geçmişiyle tutarlı.
Uzmanlar, Tetis Denizi'nin yaklaşık 200 milyon yıl önce var olduğunu ve 66 milyon yıl önceki yok oluş sürecinde canlı türlerinin büyük bölümünün yok olduğunu belirtiyor. Gastropoda fosili, bu dönemin sonuna işaret ediyor. Dolayısıyla Külhöyük'teki bulgu, sadece arkeolojik değil, aynı zamanda paleontolojik bir keşif olarak da değerlendiriliyor.
Kültürel ve Bilimsel Önemi
Kültür ve Turizm Bakanlığı, kazı çalışmalarının titizlikle sürdürüldüğünü ve fosilin koruma altına alındığını açıkladı. Bakan Ersoy, "Bu tür keşifler, hem ülkemizin kültürel mirasına hem de bilimsel literatüre katkı sağlıyor. Külhöyük, gelecek nesillere aktarılacak bir hazine." dedi. Fosil, incelendikten sonra muhtemelen bir müzede sergilenecek.
Keşif, aynı zamanda yerel halk ve ziyaretçiler için de ilgi odağı haline gelmiş durumda. Gölbaşı Belediyesi, bölgenin tanıtımı için çeşitli etkinlikler planlıyor. Arkeoloji meraklıları, Külhöyük'teki kazı alanını ziyaret ederek bu tarihi keşfe tanıklık edebilecek. Öte yandan, fosilin bulunduğu alanın sit alanı ilan edilmesi ve koruma altına alınması gündemde.
Bu keşif, Ankara'nın sadece siyasi ve idari bir merkez olmadığını, aynı zamanda milyonlarca yıllık jeolojik ve kültürel bir geçmişe sahip olduğunu bir kez daha gösteriyor. Külhöyük'teki kazılar, geçmişin derinliklerine ışık tutmaya devam ederken, bilim insanları yeni bulgular için sabırsızlanıyor. Fosilin detaylı analizi, hem bölgenin paleocoğrafyası hem de antik insanların davranışları hakkında çığır açıcı bilgiler sunabilir.
